Αρχαιολογία

Αρχαιολογία (10)

Τρίτη, 12 Ιανουαρίου 2021 02:24

Η πολιτισμική ένδεια των ημερών μας

Συντάκτρια

efsyn3Τάσης Παπαϊωάννου* Είναι στιγμές που ’χεις την αίσθηση ότι βαριά κατάρα επικρέμαται πάνω από τη χώρα μας. Σαν να οφείλουμε ένα σημαντικό χρέος στο παρελθόν και να μην το έχουμε ακόμη ξεχρεώσει. Σαν να πληρώνουμε λάθη πολλών δεκαετιών που ολοένα και περισσότερο συσσωρεύονται πάνω μας ως απειλητική χιονοστιβάδα, η οποία από στιγμή σε στιγμή μπορεί να ξεκινήσει το καταστροφικό της κατρακύλισμα, παρασύροντας κάθε τι στο πέρασμά της. Δεν εξηγείται διαφορετικά αυτή η τύφλωση, ο αυτοκαταστροφικός δρόμος πάνω στον οποίο πορευόμαστε με εγκληματική άγνοια και ασύγγνωστη απρονοησία.

afrodisioΓιώργος Τσιρίδης: Το Αφροδίσιο δεν το γνωρίζουν πολλοί. Ισως να μην το γνωρίζει και κανένας από το ευρύ κοινό και τους κατοίκους του Πειραιά, πλην ελαχίστων. Επομένως αυτές οι δημοσιεύσεις είναι και κάτι σαν εισαγωγή σε ένα καινούργιο θέμα.

Στην πρώτη μας δημοσίευση για το Αφροδίσιο παρουσιάζουμε γενικά τον χώρο και λίγα λόγια για την Αφροδίτη και τα Αφροδίσια. Από την επόμενη θα παραθέσουμε τα στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη του ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΥ, και θα δώσουμε γραπτές αναφορές και μαρτυρίες γι αυτό.

Στη συνέχεια θα δώσουμε τα ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ και τις πλάκες που βρέθηκαν στην ανασκαφή που έγινε το 1887 στο Αφροδίσιο.

arxeaMπάζα: αυτό θα γίνει το μεγαλόπρεπο μνημειακό σύνολο των 1.500 τ.μ. στο κέντρο της αρχαίας και βυζαντινής Θεσσαλονίκης, εκεί όπου βρίσκεται ο σταθμός Βενιζέλου του μετρό, αν αποσπαστεί και μεταφερθεί στον χλοερό τόπο του στρατοπέδου Παύλου Μελά ή όπου αλλού το αποθέσει η μοίρα του. Τεχνικές μελέτες της διατήρησής του στη θέση του όχι μόνον υπάρχουν, αλλά και είχαν αρχίσει να εφαρμόζονται έως το 2019. Σε αυτό το στοιχείο βασίζουν οι επτά φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα την τεκμηρίωση της προσφυγής τους στο Συμβούλιο της Επικρατείας, που θα συνεδριάσει στις 6 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο –το σχετικό εδάφιό του 42/1 εξειδικεύει το άρθρο 24 του Συντάγματος– απαγορεύεται η μεταφορά αρχαιοτήτων εάν είναι εφικτή η διατήρησή τους στη θέση τους.

kithiraΗ αρχαιοκαπηλία δεν είναι καλό πράμα για την χώρα, ούτε νόμιμο. Φαντάζομαι ότι έτσι θα απαντούσαν σχεδόν όλοι οι Έλληνες στην ερώτηση ποια είναι η γνώμη τους για τους αρχαιοκάπηλους. Έτσι θα απαντούσα κι εγώ. Τώρα πόσοι απ'αυτούς θα είμασταν ειλικρινείς και πόσοι θα παραδίδαμε στο κράτος τυχόν αρχαία που θα βρίσκαμε σκάβοντας στο χωράφι μας ή στη θάλασσα είναι ένα θέμα συζητήσιμο. Όπως και το πόσοι ενδιαφέρονται για ειδήσεις σχετικά με αρχαιοκαπηλίες.

mosxoforosΟι επιμελητές και οι υπεύθυνοι εννέα μεγάλων μουσείων της πόλης, που ανοίγουν ξανά από τη Δευτέρα 15/6, επιλέγουν ένα εμβληματικό έκθεμα από τις μόνιμες συλλογές τους, που αξίζει να ανακαλύψουμε εκ νέου. 

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ το έργο ο ΜΟΣΧΟΦΟΡΟΣ. Γύρω στο 570 π.Χ., μάρμαρο Υμηττού (άγαλμα) 

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας το έργο "Η καμηλοπάρδαλη" στην είσοδο του μουσείου, από την Δρ. Μαρία Δημάκη, υπεύθυνη Τμήματος Χερσαίας Ζωολογίας στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας.

Μουσείο Κεραμεικού, το έργο "Ο μαρμάρινος ταύρος" από τον περίβολο του Διονυσίου του Κολλυτέως, από τον Λεωνίδα Κ. Μπουρνιά, υπεύθυνο του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου Κεραμεικού. 

lifo129ΠΕΓΚΥ ΡΙΓΓΑ. H επιλογή των πιο σηµαντικών αρχαιολογικών ανακαλύψεων της δεκαετίας που εκπνέει σε λίγες μέρες θα µπορούσε κάλλιστα να διευρυνθεί ή και να διαφοροποιηθεί, γι' αυτό και η κατάταξή δεν έχει γίνει µε σειρά σπουδαιότητας. Αυτό θα το κάνει ο χρόνος και η μελέτη αυτών τα επόμενα χρόνια. Πάντως, είτε επρόκειτο για τυχαίο εύρημα είτε για προϊόν συστηματικής ανασκαφής, οι συγκεκριμένες ανακαλύψεις άλλαξαν εν πολλοίς το αρχαιολογικό τοπίο όπως το ξέραμε.  

silo1Δεκτή έκανε στη συνεδρίαση της 1ης Ιουλίου 2019 η Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) τη μετατροπή του κτηρίου SILO στον Πειραιά σε Δημόσιο Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, η δημιουργία του οποίου αποτελεί αίτημα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού από το 2015, ενώ ταυτόχρονα συνιστά σημαντική ενέργεια για την υλοποίηση των δράσεων και την επίτευξη των στόχων της Πολιτιστικής Ακτής Πειραιά.

arxeologΤα υλικά κατάλοιπα του παρελθόντος γίνονται αντιληπτά με τις αισθήσεις μας, εκπέμπουν μηνύματα, αποτελούν μέρος της πραγματικότητας όχι μόνο του παρελθόντος αλλά και του παρόντος.

Η σχέση με τα υλικά κατάλοιπα του πολιτισμού μας, όχι μόνο των ειδικών ερευνητών αλλά και κάθε κατοίκου αυτής της χώρας, είναι βιωματική. Οι αρχαίες πέτρες που έρχονται στην επιφάνεια με την ανασκαφή δεν είναι βουβές: Μιλούν και αποκαλύπτουν τα μυστικά τους σε όσους τις προσεγγίζουν με ενδιαφέρον, ευαισθησία και αγάπη.

lifo45Η αρχαιολόγος - μουσειολόγος Δώρα Ευαγγέλου που επιμελείται και συντονίζει την περιοδική έκθεση «Αντιθέσεις» μάς ξεναγεί στο μουσείο, του Γιάννη Πανταζόπουλου. 

Πώς μπορούμε να διηγηθούμε το παρελθόν και το παρόν μιας πόλης; «Μπορούμε να φτιάξουμε πίνακες με χρονολογίες και γεγονότα, να τους εμπλουτίσουμε με φωτογραφίες, χάρτες και σχέδια, να περιηγηθούμε στο σύγχρονο κέντρο της και να ξεναγηθούμε στα μνημεία της, να μιλήσουμε για όσα ξέρει ο ένας και αγνοεί ο άλλος. Όμως, η βιογραφία μιας πόλης δεν είναι απλώς το περιβάλλον μιας ενιαίας αφήγησης» λέει στη LiFO η αρχαιολόγος - μουσειολόγος Δώρα Ευαγγέλου που επιμελείται και συντονίζει την περιοδική έκθεση «Αντιθέσεις», η οποία πραγματοποιείται αυτό το χρονικό διάστημα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά και θα εκτίθεται εκεί καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

lifo36Κατά τη διάρκεια του 2015, αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν ανασκαφές σε αρχαίο τάφο της Πύλου στη νοτιοδυτική Ελλάδα, εντοπίζουν ένα αντικείμενο, μικρότερο από 2,5 εκ., που μοιάζει με κάτι σαν μεγάλη χάντρα. Το βάζουν στην άκρη και επικεντρώνονται σε πιο σημαντικά κατά την άποψή τους αντικείμενα, μεταξύ των οποίων αρκετά χρυσά κοσμήματα που βρέθηκαν μέσα στον πλούσιο τάφο.   

Ωστόσο, λίγο αργότερα, όταν ένας συντηρητής επιχείρησε να απομακρύνει τις επικαθήσεις χώματος από την επιφάνεια της χάντρας, συνειδητοποίησε ότι επρόκειτο για κάτι διαφορετικό: για έναν σφραγιδόλιθο από αχάτη με εγχάρακτο σχέδιο.