Αρχιτεκτονική

Αρχιτεκτονική (17)

onasioΧαζεύω άναυδος υπό το απογευματινό φως του Μαΐου το κτίριο της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση. Φυλακή; Μνημείο του Ολοκαυτώματος; Αρχείο του Εμφυλίου; Γιατί, διερωτώμαι, τόσο ουδέτερο - απρόσωπο κτίσμα στον τόπο που γέννησε το πρόσωπο; Μήπως επειδή προώρισται να φιλοξενήσει έργα του πλέον ακατανόητου ανοήτου;
Πρόκειται, φίλτατοι, για μίαν απόλυτα προκάτ, σειριακή, αρχιτεκτονική κατασκευή, όχι μοντέρνα αλλά αμήχανα μεταμοντέρνα, που υφίσταται - όπως κι ένας απίστευτος αριθμός άλλων αναλόγων αρχιεκτονημάτων, λόγου χάρη το νέο μουσείο της Ακρόπολης, το ΕΜΣΤ ή, η νέα Εθνική Πινακοθήκη - μόνο και μόνο χάρη στον ηλεκτρικό τους φωτισμό.

lifo185Η έκθεση αναπτύσσει τη θεματική με 18 πορτρέτα, 12 από τη Γερμανία και 6 από την Ελλάδα. Ξεκινά με τις πρωτοπόρους που γύρω στο 1900 ήταν οι πρώτες γυναίκες που σπούδασαν Αρχιτεκτονική και πρωτοστάτησαν στην προσπάθειά τους να εδραιωθούν σε ένα ανδρικό τότε επάγγελμα.

Οι τόσο χαρακτηριστικές καμπάνες του Αστέρα Βουλιαγμένης που έχουν πρωταγωνιστήσει σε πολλές ελληνικές ταινίες, η περίεργη για την εποχή της μακριά εργατική πολυκατοικία στον περιφερειακό του Φιλοππάπου, το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας στη Συγγρού, τα χαρακτηριστικά κτίρια πολλών υποκαταστημάτων της δεκαετίας του 60, η βιβλιοθήκη της Σχολής καλών τεχνών, είναι έργα γυναικών αρχιτεκτόνων.

lifo176Προορισμένος για κοινόχρηστη και κοινωφελή χρήση, ο δημόσιος χώρος αποτελείται από δρόμους, πάρκα, πλατείες, όπου ιδανικά όλοι μας συνυπάρχουμε, αλληλεπιδρούμε και ψυχαγωγούμαστε. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας ο διάλογος για τον ξεχασμένο, κατά τα άλλα, δημόσιο χώρο της Αθήνας αναζωπυρώθηκε. Κι αυτό γιατί αφενός μεγάλος μέρος του πληθυσμού τον ανακάλυψε και τον χρησιμοποίησε ως διέξοδο στον εγκλεισμό, αφετέρου γιατί οι πολίτες στερήθηκαν τη λειτουργία του ως πεδίου έκφρασης και ιδεών.

Η Ζωή Παραδίση συζήτησε με τους ανθρώπους έξι αρχιτεκτονικών γραφείων της Αθήνας για τις ελλείψεις του, για τα παραδείγματα διαχείρισης άλλων πόλεων, για όσα έλειψαν σ’ εκείνους από το «έξω» αυτόν τον δύσκολο χρόνο.

Δευτέρα, 12 Απριλίου 2021 16:49

Ακρόπολη - Ενός κακού μύρια έπονται

Συντάκτης

acropoli 0Σ.Δ: Στην αρχιτεκτονική, κάθε έργο, και πόσο μάλλον ένα δημόσιο, οφείλει να υπόκειται στην κριτική και τον εξαντλητικό διάλογο. Αυτό βεβαίως ισχύει και για τα έργα των πρωτοκλασσάτων. Να μία σκέψη που με βρίσκει σύμφωνο και αν την αντέγραψα εδώ με αφορμή την πεθερά, για τα έργα άλλων αλλού, ο λόγος είναι για να τη σκεφτεί η νύφη μας για τα δημόσια και δημοτικά έργα που γίνονται στην πόλη μας. 

Τάσσης Παπαϊωάννου*. Προ ημερών είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης. Ανηφόρισα στα εξαιρετικά πλακόστρωτα του Πικιώνη και θαύμασα για ακόμη μία φορά το κορυφαίο έργο του σημαντικού αρχιτέκτονα-Δασκάλου.

lifo151Είναι μόλις 30 ετών και όλοι πιστεύουν ότι η Νοτιοαφρικανή Σουμάγια Βάλι, η μόνη στη λίστα «TIME 100 Next», θα είναι η επόμενη σταρ που θα γνωρίσει ο πλανήτης της αρχιτεκτονικής.

Η νεότερη αρχιτέκτονας στην οποία έχει ανατεθεί περίπτερο στην καρδιά του Λονδίνου, το διάσημο Serpentine, και ιδρύτρια του αρχιτεκτονικού στούντιο Counterspace με έδρα το Γιοχάνεσμπουργκ, περιλαμβάνεται στη λίστα «Time100 Next» των ανθρώπων που «είναι έτοιμοι να γράψουν ιστορία».

ribaΓια πρώτη φορά μετά από 173 χρόνια, το χρυσό μετάλλιο του βραβείου που απονέμει κάθε χρόνο το Βασιλικό Ινστιτούτο Βρετανών Αρχιτεκτόνων (RIBA), δίνεται για το 2021 σε μαύρο αρχιτέκτονα, τον Sir David Adjaye.

 Ο David Adjaye έχει αφιερώσει τη ζωή του στην «πρόοδο της αρχιτεκτονικής» και υποστηρίζει ότι η αρχιτεκτονική μέσω της δύναμής της μπορεί να εξουδετερώσει επικίνδυνες ψευδείς αφηγήσεις γύρω από την υπεροχή των λευκών και την κλιματική αλλαγή

pikionis 2Χρήστος Παρίδης: Αυτή είναι με λίγα λόγια η ζωή του έλληνα αρχιτέκτονα που διαμόρφωσε αριστοτεχνικά τον περιβάλλοντα χώρο του ομφαλού της Αθήνας. Σαν σήμερα το 1968 πεθαίνει στην Αθήνα.

'Ισως σήμερα να μας φαίνεται αναπόσπαστο μέρος του ιερού λόφου της Ακρόπολης και να έχει γίνει με τα χρόνια ταυτόσημο της φυσιογνωμίας και της μορφολογίας της πόλης των Αθηνών, αλλά, αν οφείλουμε σε κάποιον τη -σχεδόν- ιδιοφυή διαμόρφωση και χάραξη οδών πρόσβασης των πεζών, τους σπειροειδείς διαδρόμους που οδηγούν στο σημαντικότερο μνημείο της ελληνικής αρχαιότητας, δεν είναι άλλος από τον εμπνευσμένο εικαστικό-αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη.  

anyteartΤα πρώτα 20 χρόνια του 21ου αιώνα συμπληρώνονται σε λίγες ημέρες με την έλευση του νέου χρόνου και μαζί τους ολοκληρώνεται ένα μεγάλο μέρος των κατευθύνσεων που παίρνει ο πολιτισμός σε παγκόσμιο επίπεδο. Κύριο χαρακτηριστικό αποτελούν οι τεράστιες επενδύσεις σε νέες πολιτιστικές υποδομές (μουσεία, πολιτιστικά κέντρα, μέγαρα συναυλιών, πολυχώροι) με τη συμμετοχή μεγάλων αρχιτιεκτονικών γραφείων, η ενασχόλιση Ιδρυμάτων με την πολιτιστική χοργηγία αλλά και την παραγωγή πολιτιστικού έργου, οι συνεχείς επενδύσεις της Κίνας αλλά και της Ρωσίας στη δημιουργία χώρων πολιτισμού, το άνοιγμα της Ασίας στη Δύση αλλά και η πρώιμη «εισβολή» των δυτικών στην ασιατική ήπειρο.

lifo113Σ.Δ: Το καταλαβαίνω ότι με τα πανύψηλα κτίρια κερδίζουμε χώρο, που τόσο τον έχουμε ανάγκη στο λεκανοπέδιο, αλλά αυτό το κέρδος δεν με ψήνει αφού κάθε φορά με ρίχνει μια δυσθυμία όταν το μάτι μου πέφτει στον ουρανοξύστη του Πειραιά. Και όχι γιατί είναι κακάσχημος και άχρηστος, όσο γιατί λειτουργεί σαν μια μαύρη τρύπα για τις αισθήσεις μου. Κόβει την θέα, τους αέρηδες και τα φυσικά χρώματα τ'ουρανού. Και στο δια ταύτα με μεταλλάσσει αδιόρατα σε μνησίκακο νάνο. Αξίζει να προσθέσω ότι τα πρώτα χρόνια της κατασκευής του ένιωθα ότι ήταν το εισιτήριο για την είσοδο μας στην μοντέρνα εποχή, κάτι που τότε που ήμουν νέος με ανέβαζε στο ύψος της Νέας Υόρκης. 

Ο βιωματικός ρομαντισμός και ο τρόμος του αστικού γιγαντισμού με αφορμή τον ουρανοξύστη του Ελληνικού. 

sgutasΣτο πρόσφατο βιβλίο του, στα αγγλικά, με τίτλο «A Journey with the Architects of the World», ο αρχιτέκτων Βασίλης Σγούτας συμπυκνώνει τα βασικά θέματα της αρχιτεκτονικής του σκέψης. Περισσότερο, θα έλεγα, μας προσφέρει ένα είδος πνευματικού ευαγγελίου και, με διάθεση να προσφέρει την εκδοχή μιας αρχιτεκτονικής με ενσυναίσθηση, εγείρει θέματα ευθύνης των αρχιτεκτόνων όπως και μια βεντάλια ζητημάτων που αφορούν το μέλλον των πόλεων και την ευτυχία των ανθρώπων. Είναι ένα μανιφέστο δημοκρατικότητας που πηγάζει από τη μακρά εμπειρία του αλλά και από τη βαθιά του μόρφωση.

Σελίδα 1 από 2