Ιατροβιολογικές επιστήμες (62)
Σε αυτό το είδος ψαριού δεν υπάρχουν αρσενικά. Πώς κατάφερε να επιβιώσει εδώ και 100.000 χρόνια
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Τα είδη που αποτελούνται αποκλειστικά από θηλυκά θεωρούνταν εδώ και καιρό εξελικτικά αδιέξοδα. Πώς, λοιπόν, ένα αξιοσημείωτο ψάρι επιβίωσε για 100.000 χρόνια χωρίς αρσενικά; Η απάντηση αποκαλύπτει νέες γνώσεις σχετικά με το πώς η φύση διατηρεί τα γονιδιώματα υγιή.
Στα ποτάμια του Μεξικού και του νότιου Τέξας κολυμπάει ένα ψάρι που δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Στα ζεστά, αργά νερά, παρασύρεται ανάμεσα στο κοπάδι του που αποτελείται αποκλειστικά από θηλυκά, με τα ασημένια λέπια του να ακουμπούν σε αρσενικά στενά συγγενικών ειδών. Εδώ επιλέγει σύντροφο.
Γιατί η Ελλάδα έχει την υψηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο στην Ευρώπη
Επιλέγων ή Συντάκτης Μανώλης Γλαμπεδάκης
Σοφία Χρήστου. Ο Κωνσταντίνος Συρίγος, καθηγητής Παθολογίας και Ογκολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών αναλύει τα δεδομένα της νέας έρευνας του ΟΟΣΑ και εξηγεί όλους τους λόγους, από την πρόληψη μέχρι τη διάγνωση, αυτής της αρνητικής πρωτιάς
Την υψηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο στην Ευρώπη και τη δεύτερη υψηλότερη μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ εμφανίζει η Ελλάδα σύμφωνα με νέα έρευνα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Τα αποτελέσματα κρούουν το καμπανάκι του κινδύνου στην υγειονομική κοινότητα και στο Εθνικό Σύστημα Υγείας αποτυπώνοντας τις αδυναμίες και τα αίτια πίσω από την αρνητική αυτή πρωτιά.
Η ζέστη δεν είναι πια “καιρός”, είναι beta test επιβίωσης
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Μίλτος Τόσκας. Ξεχάστε το θερμόμετρο και το «πιες νεράκι». Η νέα ζέστη μετριέται στο πόσο γρήγορα λυγίζει το σώμα, ενώ οι πόλεις συνεχίζουν να λειτουργούν σαν να βρισκόμαστε ακόμη στο 1994 και περιμένουμε αεράκι.
Η ζέστη κάποτε είχε έναν απλό, σχεδόν αθώο ορισμό. Ένας αριθμός στο θερμόμετρο, μια δυσάρεστη αίσθηση, μια σύσταση για λίγη σκιά και νερό. Αυτή η βεβαιότητα διαλύεται με ταχύτητα. Η θερμοκρασία από μόνη της παύει να περιγράφει τον κίνδυνο. Το ανθρώπινο σώμα εισέρχεται στο επίκεντρο της εξίσωσης. Ο ιδρώτας, η εφίδρωση, η δυνατότητα φυσικής ψύξης μετατρέπονται σε καθοριστικούς παράγοντες επιβίωσης. Σε αυτό το νέο πλαίσιο, η ζέστη μετατρέπεται σε αθόρυβη απειλή με σαφές βιολογικό υπόβαθρο.
Ρούλα, έκανες το τεστ; Ναι, μην ανησυχείς, το έκανα, όλα καλά... να σου πω, μήπως ξέρεις γιατί το λέμε παπ;
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ράνια Ροκιά
Εξαιτίας του Γιώργου Παπανικολάου ( Κύμη Ευβοίας, 13 Μαΐου 1883 - Μαϊάμι, 1962) που είναι ένας Έλληνας γιατρός και ερευνητής με παγκόσμια αναγνώριση. Είναι περισσότερο γνωστός για τη μέθοδο πρώιμης διάγνωσης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, που φέρει το όνομά του («Τεστ Παπανικολάου» ή «Τεστ Παπ»).
Ο Γεώργιος Παπανικολάου γεννήθηκε στις 13 Μαΐου του 1883 στην Κύμη Ευβοίας. Ήταν γιος του γιατρού και πολιτικού Νικόλαου Παπανικολάου, που διετέλεσε δήμαρχος Κύμης και βουλευτής Ευβοίας.
Υπάρχει σχέση ανάμεσα στο έντερο στο άγχος και την κατάθλιψη; Ένας γιατρός απαντά + τρία βιβλία μας βοηθούν να καταλάβουμε τι παίζεται, πως και τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για την ψυχοσωματική υγεία μας
Επιλέγων ή Συντάκτης Λάκης Ιγνατιάδης
Σ.Δ. Τα τελευταία λίγα χρόνια πήραμε είδηση ότι γίνεται ένας σχετικός ντόρος και στην Ελλάδα για τη σχέση εντέρου και εγκεφάλου.
Μόδα είναι που θα περάσει ή όντως όσοι υποστηρίζουν αυτήν την αμφίδρομη σχέση καταθέτουν δυνατά επιστημονικά επιχειρήματα;
Στην ιατρική πάντως αυξάνονται τους τελευταίους αιώνες οι άνθρωποι που έχουν περασμένη στο πολιτισμικό "DNA" τους την άποψη ότι όλα κρίνονται στην πράξη.
Αν λοιπόν αυξάνονται οι ομάδες συνεργαζόμενων γιατρών που έχοντας στο μικροσκόπιο την αλληλοεπίδραση εντέρου και εγκεφάλου με διάφορους τρόπους οδηγούν συστηματικά σε θεραπεία γαστρεντερολογικών και ψυχοσωματικών νοσημάτων που έχουν διαγνωστεί, τότε σίγουρα πλέουμε στα χωρικά ύδατα της ιατρικής επιστήμης. Το θέμα είναι πόσο μακρυά μπορεί η ιατρική να πάει και σε τι βάθος να φτάσει αυτή την πρόκληση του 21ου.
Νέα εποχή στο Νοσοκομείο Μεταξά με την πρώτη ενδοσκοπική βιοψία παγκρέατος που θεωρείται μία από τις πλέον προηγμένες τεχνικές
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Ομάδα διαχείρισης
Μια σημαντική εξέλιξη για το Νοσοκομείο Μεταξά και συνολικά για το Εθνικό Σύστημα Υγείας αποτελεί η επιτυχής διενέργεια της πρώτης βιοψίας παγκρέατος με τη χρήση ενδοσκοπικού υπερήχου (EUS), μια διαδικασία που ενισχύει ουσιαστικά τις δυνατότητες έγκαιρης και ακριβούς διάγνωσης κακοηθειών του πεπτικού συστήματος.
Η Γαστρεντερολογική Κλινική του Νοσοκομείου Μεταξά απέκτησε για πρώτη φορά σύγχρονο εξοπλισμό ενδοσκοπικού υπερήχου, ενισχύοντας τις διαγνωστικές και επεμβατικές της δυνατότητες στον τομέα της ογκολογίας. Η πρώτη επέμβαση πραγματοποιήθηκε σε γυναίκα ασθενή, με επιτυχή λήψη ιστολογικού υλικού από την ουρά του παγκρέατος με υψηλή ακρίβεια και ασφάλεια.
Η επιστήμη επαναπροσδιορίζει τη γήρανση – Τα 70 δεν θεωρούνται πια γηρατειά
Επιλέγων ή Συντάκτης Φώτης Νυχτολέας
Άννα - Μαρία Δρόσου. Πρόσφατη επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η γήρανση δεν συμβαίνει γραμμικά - μάλιστα, αρχίζει πολύ αργότερα από ό,τι πιστεύουμε...
Σε ποια ηλικία θεωρείται κάποιος «ηλικιωμένος» σύμφωνα με την επιστήμη;
Συνήθως απαντάμε σε αυτό το ερώτημα αυθόρμητα, επηρεασμένοι από κοινωνικές αντιλήψεις και πολιτισμικά στερεότυπα.
Ωστόσο, πρόσφατα δεδομένα παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα για τη γήρανση.
Η έρευνα από το Πανεπιστήμιο Stanford, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, αποκαλύπτει ότι η βιολογική έναρξη του γήρατος εμφανίζεται μόλις στα 78 έτη, πολύ αργότερα απ’ όσο φανταζόμασταν.
Οι σημαντικότερες ανακαλύψεις στην Ιατρική το 2025
Επιλέγουσα ή Συντάκτρια Σούζη Παλαιοκώστα
Το 2025 δεν ήταν απλώς μια ακόμη χρονιά επιστημονικής προόδου, αλλά μια
περίοδος όπου η ιατρική έδειξε ξεκάθαρα προς ποια κατεύθυνση κινείται: πιο
προληπτική, πιο εξατομικευμένη και πιο ανθρώπινη.
Το 2025 αναδεικνύεται σε χρονιά-ορόσημο για την ιατρική έρευνα, με μελέτες που ανοίγουν νέους δρόμους στη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών. Το κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό JAMA (Journal of the American Medical Association) ξεχώρισε εννέα ερευνητικές εργασίες και κλινικές δοκιμές που δημοσιεύθηκαν από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Σεπτέμβριο του 2025 και θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον της υγείας.
Ο εθισμένος εγκέφαλος - Οι αδιαφανείς εθιστικοί μηχανισμοί σε ουσίες και συμπεριφορές, του Σπύρου Μανουσέλη
Επιλέγων ή Συντάκτης Τρύφων Μπεκετιάδης
Τα τελευταία χρόνια έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα (διαγνωστικά) και σημαντική (νομικοπολιτικά) αλλαγή στην ιατρική ορολογία: ό,τι συνήθως ονομάζαμε «εξάρτηση» ενός οργανισμού, πρέπει πλέον να θεωρείται και να ονομάζεται «εθισμός». Αυτή η μετονομασία είναι επιβεβλημένη διότι οι παθολογίες λόγω εθισμού δεν αφορούν μόνο τη χρήση παράνομων ή νόμιμων εθιστικών ουσιών (ναρκωτικά, αλκοόλ, καπνός, καφές, διάφορα φάρμακα), αλλά και εθιστικές διαταραχές της ατομικής και συλλογικής συμπεριφοράς. Κάτι που καταγράφηκε και πρώτη φορά επίσημα στην πέμπτη αναθεωρητική έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου για τις Ψυχικές Διαταραχές ή DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-V) της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, αλλά και στις σχετικές οδηγίες στο International Classification of Diseases του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Σπύρος Μανουσέλης. Η σύγχρονη «επιδημία της κατάθλιψης» αποτελεί, άραγε, εκδήλωση μιας εγκεφαλικής ψυχοπαθολογικής συμπεριφοράς ή, αντίθετα, είναι μόνο η «διαφημιστική επινόηση» για την προώθηση αντικαταθλιπτικών φαρμακευτικών προϊόντων, όπως διατείνονται ορισμένοι κοινωνικοί ψυχολόγοι και ψυχοθεραπευτές; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς ορίζει κανείς και άρα με ποια κριτήρια αναγνωρίζει αυτή την «αποκλίνουσα» συμπεριφορά