Ελένη Ε. Νανοπούλου

Ελένη Ε. Νανοπούλου

Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2022 17:04

Η αδέξια γενιά των δεξιοτήτων

vraxnosΔημήτρης Αγγελής. Όταν το 1990 προβλήθηκε στους ελληνικούς κινηματογράφους η ταινία Ο κύκλος των χαμένων ποιητών (σκην. Peter Weir), όλοι την υποδεχθήκαμε με έκδηλο ενθουσιασμό. Θυμίζω εν τάχει την υπόθεση: σ’ ένα συντηρητικό σχολείο αρρένων με πειθαρχημένους και «προγραμματισμένους» τόσο από το οικογενειακό όσο και από το κοινωνικό περιβάλλον μαθητές, ένας ανατρεπτικός καθηγητής (αξιομνημόνευτη η παρουσία του Robin Williams) τους εμπνέει ν’ αδράξουν με πάθος τη ζωή και να δουν τον κόσμο διαφορετικά. Στην ταινία η ποίηση παίρνει τον χαρακτήρα μιας διαβατήριας τελετής μύησης, η εφηβική νεότητα με τον πηγαίο αυθορμητισμό της αναγνωρίζεται ως αυταξία την ώρα που η σχολική τάξη χαρακτηρίζεται από μια αφόρητα στεγνή διδασκαλία, ενώ υφολογικά τα κλισέ της μειλίχιας αισθηματικότητας και συνάμα της μαινόμενης περιφρόνησης του πολιτισμού υπογείως κυριαρχούν.

Ο πίνακας είναι του Γιώργου Βραχνού

bukovski1Ένα βίντεο ( 2:28) με ελληνικούς υπότιτλους που ο συγγραφέας Τσαρλς Μπουκόβσκι ( Αντερναχ, Γερμανία, 1920 - Σαν Πέδρο, Λος Άντζελες, 1994) λέει τη γνώμη του για τους λόγους που αξίζει κάποιος να προσπαθήσει να γίνει συγγραφέας και για τους λόγους που δεν αξίζει. 

Για τα έργα του. Τα περισσότερα είναι αυτοβιογραφικά, αν και ακόμη κι αυτά, περιέχουν αρκετά φανταστικά στοιχεία. Έχοντας ζήσει περίπου μια δεκαετία στο περιθώριο, μέσα από απορία, αλκοολισμό και συνεχείς καβγάδες, συνέλεξε ένα τεράστιο ποσό εμπειριών, τις οποίες και άρχισε να αποτυπώνει σιγά σιγά στα γραπτά του με το ιδιόμορφο λιτό ύφος του. Αλκοολικοί, άστεγοι, πόρνες, άνθρωποι που ζουν την κάθε στιγμή, χωρίς να περιμένουν τίποτα από το αύριο είναι οι άνθρωποι που ο Μπουκόβσκι κατάφερε να διεισδύσει στις ψυχές τους και να παρουσιάσει τα ταλέντα τους, τις προσωπικότητές τους, την ανθρωπιά τους.

Παρασκευή, 09 Σεπτεμβρίου 2022 16:17

Ποίηση και παραμύθι, της Παυλίνα Παμπούδη

pabudiΟ πατέρας μου, που ήταν γεωπόνος, είχε κάποτε μπολιάσει μια λεμονιά στο περιβόλι μας με μπόλι μανταρινιάς κλημεντίνης. Τον άλλο χρόνο, ξεχνώντας τι είχε κάνει, και επειδή το δέντρο, που  αισθανόταν κάπως μπερδεμένο, δεν είχε δώσει κανενός είδους καρπό, το ξαναμπόλιασε με μπόλι πορτοκαλιάς μέρλιν. Από τον τρίτο χρόνο και μέχρι πρόπερσι που το έκαψε το χιόνι, το δέντρο έβγαζε από τα δεξιά μανταρίνια κλημεντίνες και από τ’ αριστερά πορτοκάλια μέρλιν.

Φέτος, το δέντρο συνήλθε, φάνηκε να τα έχει ξεχάσει όλα και ξανάγινε μια ωραία λεμονιά γεμάτη λεμόνια και μάλιστα δίφορη.

Κι εγώ ήμουν κάποτε μια μωρή κοντούλα λεμονιά.

Μια νύχτα διάβασα τον Λυρικό Βίο του Σικελιανού (ο οποίος ετύγχανε μάλιστα και πνευματικός παππούς μου) και μια μέρα διάβασα Ιούλιο Βερν.

Μετά, άρχισα κι εγώ να παράγω από τ’ αριστερά ποιήματα, και  από τα δεξιά παραμύθια.

rebetiko81. Το όνομα του Πάρκου Πρεσσόφ
Το  γνώριζες ότι το υπέροχο πάρκο που βρίσκεται στις αρχές της Λεωφόρου Σχιστού και έχει είσοδο στην οδό Γκιώνας 10 αρχικά λεγόταν «Αθλητικό Πάρκο Δήμου Κερατσινίου» ; Το 1984 ονομάστηκε Πρεσσόφ μετά την αδελφοποίηση του Δήμου Κερατσινίου με τον Δήμο Πρεσσόφ της Σλοβακίας. Και όμως
2. Το Κερατσίνι είναι μεγάλη «Καλλιτεχνομάνα»
Το ήξερες ότι στο Κερατσίνι και την Δραπετσώνα έχουν γεννηθεί, έχουν μεγαλώσει ή έχουν διαμείνει κατά καιρούς μερικοί από τους ποιο σπουδαίους Έλληνες καλλιτέχνες; Ο μεγάλος ηθοποιός του θεάτρου Θύμιος Καρακατσάνης γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Ταμπούρια. Το ίδιο και η μεγάλη Μάρθα Καραγιάννη. Ο Παντελής Θαλασσινός γεννήθηκε στην Χίο αλλά τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε στην Αμφιάλη, έπαιζε μάλιστα ποδόσφαιρο στον Άρη Αμφιάλης. Η μεγάλη λαϊκή τραγουδίστρια Ρίτα Σακελλαρίου μεγάλωσε στα προσφυγικά στον Άγιο Παντελεήμονα. Ακόμα διασώζεται εκεί η επιγραφή του κουρείου που διατηρούσε εκεί ο αδελφός της Βασίλης Σακελαρίου . Για λίγο καιρό έμενε στην Δραπετσώνα και ο Στέλιος Καζαντζίδης, μάλιστα σύχναζε στην ταβέρνα η «Ρόδα», όπου ο ιδιοκτήτης ακόμα και σήμερα έχει στο μαγαζί του τοιχοκολλημένες πολλές φωτογραφίες μαζί με τον αγαπημένο του Στέλιο. Επίσης στην Δραπετσώνα έζησαν οι μεγαλύτεροι ρεμπέτες της Ελλάδος: Βαμβακάρης, Παπαϊωάννου, κλπ.
fb67Η Gillian είναι 7 ετών, κορίτσι που δεν μπορεί να κάτσει στο σχολείο. Συνέχεια σηκώνεται, αφαιρείται, πετά στα σύννεφα και δεν παρακολουθεί τα μαθήματά της. Οι δασκάλες της στεχαχωριούνται, την τιμωρούν, την πιέζουν, την επιβραβεύουν όταν παρακολουθεί, αλλά τίποτα δεν την διορθώνει. Η Gillian δεν καταφέρνει να κάτσει και δεν μπορεί να παρακολουθεί.
Όταν επιστρέφει σπίτι της, η μητέρα της την τιμωρεί. Όχι μόνο έχει κακούς βαθμούς και τιμωρίες στο σχολείο, αλλά εξ αιτίας τους υποφέρει και στο σπίτι.

trivizasΟ Ευγένιος Τριβιζάς (8 Σεπτεμβρίου 1946) είναι Έλληνας καθηγητής εγκληματολογίας και συγγραφέας.  Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946. Σπούδασε νομικά και οικονομικά και είναι καθηγητής εγκληματολογίας στην Αγγλία. Είναι γνωστός ως συγγραφέας βιβλίων για παιδιά από τεσσάρων χρονών και άνω. Όλα του τα έργα χαρακτηρίζονται από πρωτοτυπία και μεγάλη φαντασία.

 Έχει γράψει περισσότερα από 150 βιβλία μεταξύ των οποίων μυθιστορήματα, παραμύθια, θεατρικά έργα, αλφαβητάρια, διηγήματα, κόμικς, εκπαιδευτικά βιβλία, ενώ έχει συνεργαστεί και με παιδικά περιοδικά.

paula-Rego-Angel-1998α-710x987Πριν μερικές ημέρες, στις 8 Ιουνίου, έφυγε από τη ζωή μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης εικαστικής τέχνης. Ήταν 87 ετών.

Η σειρά μας «Γυναίκα και τέχνη» δεν θα μπορούσε να μην ασχοληθεί με την ιδιαίτερη αυτή καλλιτέχνη που, με το ξεχωριστό, ακραίο συχνά, ύφος της αποτύπωσε και σχολίασε καυστικά και άφοβα τη θέση της γυναίκας στην εποχή μας, σημαδεύοντάς την με την τόλμη της.

Η Paula Rego ζωγράφος, χαράκτρια γεννήθηκε στη Λισαβώνα το 1935, τρία χρόνια μετά την άνοδο του σκληρού δικτάτορα Σαλαζάρ στην εξουσία. Ο πατέρας της ηλεκτρολόγος μηχανολόγος, που εργαζόταν στην εταιρεία Marconi και ορκισμένος αντιφασίστας, την έστειλε νωρίς, από τα δεκαπέντε της χρόνια, στην Αγγλία για να τελειώσει εκεί το γυμνάσιο. Στη συνέχεια η νεαρή Paula, που ζωγράφιζε από τα τέσσερα χρόνια της, σπούδασε ζωγραφική στο Slade School of Fine Arts του Λονδίνου. Έκτοτε και για όλη της τη ζωή πηγαινοέρχεται από την Πορτογαλία στη δεύτερη πατρίδα της, την Αγγλία.

georgios-Papanikolaou-400Συνεχίζεται η επιτυχημένη σειρά των αφηγηματικών podcasts της σειράς «Επιστήμονες που εύρηκαν για την ανθρωπότητα» που παρουσιάζουν η Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου και η Βιβλιοθήκη του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), σε συνεργασία με το «Παραμυθόφωνο» του Κέντρου Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών.

Το έβδομο επεισόδιο της σειράς είναι αφιερωμένο στον Γεώργιο Παπανικολάου, τον σπουδαίο επιστήμονα και ερευνητή που ευεργέτησε τις γυναίκες με την ιατρική του ανακάλυψη για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Ο Γεώργιος Παπανικολάου μετανάστευσε στη Νέα Υόρκη, με τη σύζυγό του Μάχη Μαυρογένη, για να ακολουθήσει τη μεγάλη του αγάπη, την έρευνα. Πέρασαν χρόνια δύσκολα, δούλεψαν σκληρά, αλλά στο τέλος τα κατάφεραν.
panagopoulosΟ Μάνος Χατζιδάκις είχε χαρακτηρίσει το τραγούδι αυτό ως το καλύτερο ελληνικό τραγούδι της δεκαετίας του ’80. Και γράφτηκε από έναν μουσικό που συγκαταλέγεται μέσα στους 100 κορυφαίους επιστήμονες του κόσμου.

Ο λόγος για το Δημήτρη Παναγόπουλο και την «Αύρα», ένα διαχρονικό τραγούδι το οποίο εδώ και τριάντα περίπου χρόνια δηλώνει παρουσία στα ραδιόφωνα και την ελληνική δισκογραφία.

Η περίπτωση του Δημήτρη Παναγόπουλου είναι πολύ ιδιαίτερη και ίσως μοναδική. Ξεκίνησε το 1985 κερδίζοντας το τρίτο βραβείο στο μουσικό φεστιβάλ Θεσσαλονίκης με το τραγούδι του «Μονόλογος». Όμως κέρδισε για πάντα τις καρδιές των φίλων της μουσικής με την «Αύρα» του 1987, ένα τραγούδι από τον πρώτο του δίσκο με τίτλο «Ασταθής Ισορροπία» (1988).

via1Η αλήθεια είναι ότι δέχθηκα την πρόσκληση του Δημήτρη Αγγελή να ασχοληθώ με την κουλτούρα της βίας στο σχολείο (κακοποιητικές συμπεριφορές, παραβατικότητα, απαξίωση, εκφοβισμός κ.ά.) με σκεπτικισμό. Τι θα μπορούσε να προστεθεί σε ένα θέμα που εδώ και χρόνια απασχολεί την επιστημονική κοινότητα, την αρθρογραφία, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα, το υπουργείο Παιδείας (μέσω προγραμμάτων, ημερίδων, δράσεων, σεμιναρίων…), τους συλλόγους καθηγητών και γονέων και φυσικά την κοινή γνώμη; Ειδικά σήμερα, που η βία στην ευρωπαϊκή γειτονιά μας εφορμά εναντίον δικαίων και αδίκων και αποκαλύπτει το πιο αποτροπιαστικό της πρόσωπο, αυτό της αυταρχικής εξουσίας; Μέσα σε πόλεμο –φαντάσου, άρθρο για τη σχολική βία. Βαθέως σκέπτεται το πράγμα ο ποιητής. 

Σελίδα 1 από 10