Δευτέρα, 03 Αυγούστου 2020 19:13

Το πιο αρχαίο θαύμα στην εξέλιξη του ανθρώπου ποιους εξιτάρει;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

katofliΕκ πείρας έχω συμπεράνει ότι λίγοι είναι εκείνοι οι συνάνθρωποί μας που έχουν στο μυαλό τους μια γνώση της εξέλιξης του ανθρώπου κοντά σ'αυτά που υποστηρίζει σήμερα και ως ένα μεγάλο βαθμό έχει αποδείξει η επιστήμη. Πολλές φορές έχω διαπιστώσει ότι οι πολλοί, ακόμα και απόφοιτοι πανεπιστημίων, έχουν στο μυαλό τους μια ιστορία που βρίσκεται πιο κοντά στην Παλαιά Διαθήκη με τον Αδάμ και την Εύα. Ένα χαρακτηριστικό σημείο της γνώμης τους είναι ότι υπολογίζουν πως η ιστορία αυτή έχει μια ηλικία το πολύ 10 χιλ. χρόνια.*

Όποτε έχω ρωτήσει τον εαυτό μου σε τι διαφέρουν ως προς τη σχέση τους που φτιάχνουν με τη ζωή οι λίγοι εκείνοι που έχουν μάθει και ασπαστεί τις βασικές επιστημονικές γνώσεις της περιπέτειας του ανθρώπου σ'αυτόν τον πλανήτη από εκείνους που έχουν μια μυθολογική/ιδεολοπτική κατά βάση αντίληψη αυτής της περιπέτειας, η απάντηση που μου βγαίνει χρόνια τώρα, είναι "δεν ξέρω". Ίσως τελικά αυτή η γνώση να μην παίζει κανένα ρόλο στο πως οι μεν και οι δε αντιμετωπίζουν τη ζωή και τους άλλους ανθρώπους. Ίσως να αποτελεί ένα παράδειγμα της άχρηστης γνώσης για όλους εκείνους που δεν είναι το αντικείμενο του επαγγέλματός τους.

Για όσους πάντως άσχετους ενδιαφέρονται να μάθουν μία σύντομη και περιεκτική επισκόπηση της ιστορίας του σύμπαντος και του ανθρώπου, μας την παρουσιάζει   εδώ   με ένα βίντεο 18' ο ιστορικός David Cristian ( Μπρούκλιν, 1976).  

Μία εκλαϊκευμένη ιστορία της εξέλιξης του ανθρώπου που με ενθουσίασε, τη διάβασα στο βιβλίο του ισραηλινού καθηγητή ιστορίας στο Εβραϊκό πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ Γιουβάλ Νώε Χαράρι (Κυριάτ Άτα, 1976)  Sapiens: Μια σύντομη ιστορία του ανθρώπου.

Διαβάζοντας τώρα το αρκετά ενδιαφέρον βιβλίο του φυσικού Λέοναρντ Μλοντίνοφ ( Σικάγο, 1954) "Κάτω από το κατώφλι"(Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης), στο οποίο αναδεικνύει τις ασυνείδητες διεργασίες του νου, μου έκανε εντύπωση ένα απόσπασμα. Με έβαλε σε σκέψεις διότι περιγράφει κάτι που μοιάζει με θαύμα. Και αναρωτήθηκα γιατί στα άλλα παρόμοια βιβλία που έτυχε να διαβάσω, αυτή η πληροφορία δεν είχε υποπέσει στην αντίληψή μου; Μου έκανε μάλιστα τόση εντύπωση που αν μου τύχαινε η δεύτερη ευκαιρία να γίνω πάλι 16άρης, εννοείται με τα μυαλά που κουβαλάω τώρα, και έμπαινα στον κόπο να φτιάξω μια λίστα με τις πέντε πρώτες επιλογές σπουδών που θα ήθελαν να κάνω, θα έβαζα οπωσδήποτε κι αυτή του ανθρωπολόγου / ιστορικού / νευρολογοκοινωνιολόγου για να πέσω με τα μούτρα σ'αυτό το "θαύμα" που με εξιτάρει το μυστήριό του. 

Το απόσπασμα ( σελίδα 81/82)

Στο μακρινό παρελθόν, για να φάει κανείς σούσι χρειαζόταν λίγο πιο ανεπτυγμένες ικανότητες από το να μπορεί απλώς να λέει "δώσε μου το γουά σάμπι" **. Έπρεπε να ξέρει πως θα ψαρέψει ένα ψάρι. Αλλά μέχρι πριν από 50.000 χρόνια, οι άνθρωποι δεν ψάρευαν ούτε έτρωγαν άλλα διαθέσιμα ζώα που τους ήταν δύσκολο να τα πιάσουν. Μετά, και μάλλον απότομα για τα δεδομένα της ιστορίας της εξέλιξης, η συμπεριφορά τους άλλαξε. Σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα που έχουμε βρει στην Ευρώπη, μέσα σε λίγες μόνο χιλιετίες οι άνθρωποι άρχισαν να ψαρεύουν, να πιάνουν πουλιά και κυνηγούν με επιτυχία επικίνδυνα, αλλά νόστιμα και θρεπτικά μεγάλα ζώα. Την ίδια εποχή άρχισαν να φτιάχνουν κτίσματα για την προστασία τους και να δημιουργούν έργα συμβολικής τέχνης και σύνθετους ταφικούς χώρους. Ξαφνικά, οι άνθρωποι εφ'ενός είχαν βρει ένα τρόπο να ενώνονται σε ομάδες για να αντιμετωπίζουν τα μαλλιαρά μαμούθ και αφ'ετέρου είχαν αρχίσει να συμμετέχουν σε τελετουργίες που ήταν οι απαρχές αυτού που σήμερα ονομάζεται πολιτισμός. 

Μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα, τα αρχαιολογικά αποτυπώματα της ανθρώπινης δραστηριότητας άλλαξαν περισσότερο από όσο είχαν αλλάξει τα προηγούμενα εκατομμύρια χρόνια. Η απότομη αυτή εκδήλωση της σύγχρονης ικανότητας των ανθρώπων για πολιτισμική δημιουργία, ιδεολογική πολυπλοκότητα και συνεργατική κοινωνική δομή - που δεν εξηγείται από καμιά ανατομική αλλαγή στον εγκέφαλο, δείχνει ότι πιθανόν στο εσωτερικό του ανθρώπινου εγκεφάλου να συνέβη κάποια σημαντική μετάλλαξη, κάτι σαν "αναβάθμιση λογισμικού", που έκανε δυνατή την κοινωνική συμπεριφορά, προσφέροντας έτσι στο είδος μας ένα πλεονέκτημα για την επιβίωσή του. 

Όταν συγκρίνουμε τους ανθρώπους με τους σκύλους, τις γάτες ή ακόμα και με τις μαϊμούδες, υποθέτουμε ότι αυτό που μας κάνει να ξεχωρίζουμε είναι ο δείκτης νοημοσύνη. Αλλά αν η νοημοσύνη εξελίχτηκε για κοινωνικούς λόγους, τότε το κύριο χαρακτηριστικό που μας διακρίνει από τα άλλα ζώα πρέπει να είναι ο δείκτης της κοινωνικής μας νοημοσύνης. Ειδικότερα, αυτό που φαίνεται να χαρακτηρίζει ιδιαίτερα εμάς τους ανθρώπους είναι η επιθυμία και η ικανότητά μας να καταλαβαίνουμε τι σκέφτονται και τι αισθάνονται οι άλλοι. 

Γνωστή και ως "θεωρία του νου", η ικανότητα αυτή δίνει στους ανθρώπους μια αξιοσημείωτη δυνατότητα να κατανοούν τις προηγούμενες συμπεριφορές των άλλων έμψυχων όντων και να προβλέπουν πως θα εξελιχθεί η συμπεριφορά τους στις τωρινές ή μελλοντικές συνθήκες της ζωής τους. Αν και η "θεωρία του νου" εμπεριέχει ένα συνειδητό και ορθολογικό στοιχείο, οι "αναλύσεις" σχετικά με τι σκέφτονται και αισθάνονται οι άλλοι άνθρωποι, πραγματοποιούνται σε μεγάλο ποσοστό υποκατωφλικά, δηλαδή εκτελούνται μέσα από γρήγορες, αυτόματες διεργασίες του ασυνείδητου νου μας. 

Σ.Μ: Εκτιμώ ότι αν κάποτε εξηγηθεί αυτό το θαύμα της "αλλαγής λογισμικού" στον ανθρώπινο εγκέφαλο, όταν δηλαδή θα έχουμε αποδείξει τι συνέβη, πως και γιατί, τότε πιστεύω ότι τίποτα δεν θα μείνει όρθιο και ότι θα εισέλθει η ανθρωπότητα ( εφ'όσον υπάρχει ) σε μια εντελώς άλλη εποχή. 

* Η Γη σχηματίστηκε πριν 4,54 δις.έτη περίπου και η ζωή πρωτοεμφανίστηκε σ'αυτήν πριν 4,28 δις έτη.Το είδος Homo εμφανίζεται 2,5 εκ. χρόνια πριν.Το είδος Homo sapiens πρωτοεμφανίστηκε περίπου πριν 2 εκ.χρόνια και έφτασε στη σημερινή του μορφή πριν από 200 χιλ. χρόνια. Τέλος εμείς οι άνθρωποι από συμπεριφορικής πλευράς αποκτήσαμε τα τωρινά μας χαρακτηριστικά, όπως τον πολιτισμό, πριν από 50 χιλ.χρόνια περίπου. Στο χρονικό διάστημα ανάμεσα στον αρχικό Homo και τον σημερινό εαυτό μας ο εγκέφαλός μας σχεδόν διπλασιάστηκε. 

** Το Γουασάμπι (wasabi), το επονομαζόμενο και χρένο της Ιαπωνίας, είναι μια παχιά, πρασινόχρωμη και έντονη σε γεύση πάστα που τρώμε συνήθως με το σούσι.

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 04 Αυγούστου 2020 10:34
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση