Κυριακή, 05 Σεπτεμβρίου 2021 00:00

Η φυσιολογία του άγχους

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

ChrousosGΤο στρες μπορεί να οριστεί ως η διαταραχή της ομοιόστασης, της «δυναμικής ισορροπίας» ενός οργανισμού. Το χρόνιο στρες μετατρέπεται σε άγχος με σοβαρές συνέπειες για τον οργανισμό.

Ο ιατρός Γιώργος Χρούσος εξηγεί τους βασικούς μηχανισμούς της ομοιόστασης και των διαταραχών της.

 Το στρες είναι μια φυσιολογική λειτουργία των έμβιων οργανισμών, για την αντιμετώπιση των εξωτερικών προκλήσεων του περιβάλλοντος. Όταν π.χ. ένα ελάφι απειλείται, μπαίνουν σε λειτουργία οι μηχανισμοί του στρες για να μπορέσει να ξεφύγει τον κίνδυνο. Παρομοίως και ο άνθρωπος όταν νοιώσει τον κίνδυνο ( φυσική απειλή, κοινωνική πίεση  κ.α. ) εισέρχεται σε κατάσταση στρες ( ετοιμάζεται για μάχη ή φυγή ) προκειμένου να διατηρήσει την ακεραιότητα του. Ενώ όμως το ελάφι μετά την απειλή επανέρχεται στην ηρεμία, ο άνθρωπος μπορεί να θεωρεί την απειλή συνεχόμενη και το στρεσάρισμα να γίνεται χρόνιο λόγω της νοητικής επεξεργασίας. Τότε λέμε ότι ο άνθρωπος αποκτά άγχος.

Η λέξη «στρες», της οποίας η ρίζα της «στρ-» είναι βαθιά ινδο-ευρωπαϊκή, σημαίνει «στραγγαλίζω»,  πιέζω. Στη φυσιολογία, το στρες ορίζεται ως μια κατάσταση διαταραγμένης ομοιόστασης.

Ο Ιπποκράτης είχε πει πως η αρμονία είναι υγεία και η δυσαρμονία ασθένεια. Πράγματι, το στρες οδηγεί σε απώλεια της ομοιόστασης. Ωστόσο, ο οργανισμός διαθέτει προσαρμοστικές αντιδράσεις, προσπαθεί να επανέλθει σε ομοιόσταση.

Το διαρκές όμως άγχος διατηρεί αυτήν την ομοιόσταση διαταραγμένη επί μακρόν. Εδώ αρχίζουν τα προβλήματα.

Το στρες επιδρά σε όλα τα συστήματα του οργανισμού και σχετίζεται άμεσα με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και την ανάπτυξη της φλεγμονής. Γνωρίζουμε δε ότι η εμβρυϊκή ζωή, καθώς και τα 5 πρώτα χρόνια της ζωής είναι καθοριστικά για την εγκατάσταση του συστήματος τους στρες στον οργανισμό και τη διαμόρφωση του χαρακτήρα, καθώς τίθενται οι βάσεις για την κατάθλιψη ή τις φοβίες.

Οι συνέπειες του οξυμένου στρες στον οργανισμό μπορούν να είναι πολλαπλές: άσθμα, έκζεμα, κνίδωση, ημικρανία, κοιλιακό άλγος, επεισόδια πανικού, υπερτασικά επεισόδια, ψυχωσικά επεισόδια, καρδιακή ισχαιμία, υπερτασικά επεισόδια, σπασμοί, ακόμη και θάνατος.

Η χρόνια παθοφυσιολογία του στρες μπορεί αν εκφράζεται με άγχος, κατάθλιψη, εξάρτηση, αντικοινωνική συμπεριφορά, χρόνια κόπωση, νυχτερινή αϋπνία και ημερήσια υπνηλία, παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο, υπέρταση, διαβήτη, καρδιαγγειακά, οστεοπόρωση, πρόωρη γήρανση, καρκίνο.

Έχει παρατηρηθεί ότι η διέγερση του συστήματος της αμοιβής καταστέλλει το σύστημα του στρες. Για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει να ξεχνούμε να σκεφτόμαστε θετικά.

Στωϊκοί, Επικούριοι, Σκεπτικοί και ο Αριστοτέλης με την ευδαιμονία του, ασχολήθηκαν με αυτό. Φυσικά και ο Βουδισμός με την αναζήτηση της αποφυγής του πόνου.

Ο συνδυασμός :  Γονιδιακό υπόστρωμα, διατροφή, άσκηση, βιοχημεία του στρες, φυσικό περιβάλλον, κοινωνική ισορροπία, φιλοσοφική στάση, καθορίζουν στο μέγιστο βαθμό την εξέλιξη της υγείας ενός ανθρώπου.

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 06 Σεπτεμβρίου 2021 20:06
Σάκης Σιδηρόπουλος

Σταγονόμετρο

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση