Πέμπτη, 21 Ιουλίου 2022 17:13

Τρεις σύγχρονες ασπρόμαυρες που ένιωσα ότι με χρωμάτισαν μέσα κι έξω

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

aspromavri2Διευκρίνηση. Το ότι εμένα με χρωμάτισαν αυτές οι τρεις ταινίες δε σημαίνει απαραίτητα ότι θα χρωματίσουν κι όλους εκείνους που θα τις δουν. Ακόμα κι αν το θέμα αυτό καθ'εαυτό ενδιαφέρει τον θεατή όπως και ο τρόπος που το παρουσιάζουν σκηνοθέτης και σεναριογράφος είναι κοντά στα αισθητικά πρότυπά του,  ακόμα και τότε δεν είναι σίγουρο ότι θα τον αγγίξει το έργο. Κι αυτό γιατί τα ασύνειδα γούστα του καθενός, γούστα της παιδείας του και της παραπαιδείας της εποχής του, αυτά που δύσκολα εκφράζονται με λέξεις, πιστεύω ότι είναι ίσως ο πιο αποφασιστικός παράγοντας. Γούστα που μέρος τους μόνο είναι και οι κατακτήσεις που έχει κάνει ο καθένας μας. Προσωπικά, έχω κατασταλάξει μέσα απ' αυτά που ζω κι αυτά που θα'θελα και μετά από χρόνων αμφιταλαντεύσεις, ότι κάθε φορά που νιώθω ότι η φόρμα και η λειτουργικότητα ενός έργου δένουν αρμονικά και ότι ο τρόπος παρουσίασης του θέματος γίνεται μέσα μου ένα με το θέμα, τότε το έργο αυτό λιώνει πάγους της ψυχής μου και το φχαριστιέμαι. Σπανίως μου συμβαίνει, πάντα όμως είναι υπέροχη η αίσθηση αυτή, όπως περίπου ένα νηφάλιο μεθύσι με φίλους.

Οι τρεις ταινίες. Η αμερικάνικη " Η ζωή συνεχίζεται" (2021) του Μάικ Μιλς, η γαλλική "Παρίσι, 13ο διαμέρισμα" (2021) του Ζακ Οντιάρ και η νοτιοκορεάτικη "Novelist's film"(2022) του Hong Sang-soo, είναι οι τρεις ασπρόμαυρες ταινίες που είδα, τις δύο σε διαδικτυακές πλατφόρμες και που αν είχα δικό μου σινεμά θα τις πρόβαλλα μιας και από παιδί μου βγαίνει ότι μου αρέσει να προσπαθώ να το μοιράζομαι με άλλους. Και οι τρεις ταινίες αφορούν σχέσεις ανθρώπων και δεν ξεπερνούν το μέσο όρο της τρέχουσας κινηματογραφικής αισθητικής. 

Και κάποια λόγια γι'αυτές, λόγια που πάντοτε υπολείπονται των όσων βίωσα

aspromavri3Στην αμερικάνικη, συναντάμε έναν εργένη ραδιοφωνικό παραγωγό την εποχή που παίρνει συνεντεύξεις από παιδιά σε διάφορες πόλεις. Σ'αυτή τη φάση της ζωής του αναγκάζεται να αναλάβει για λίγο καιρό τον 9χρονο γιό της αδελφής του που είχε καιρό να τον δει. Οι δυο τους ταξιδεύουν από το Λος Άντζελες στη Νέα Υόρκη και από εκεί στη Νέα Ορλεάνη, σε μια και προβλέψιμη και ταυτόχρονα απρόβλεπτη συναισθηματική πορεία, ή πιο εύστοχα θα'ναι αν την πούμε υβριδική,  επηρεάζοντας ο ένας τον άλλο και που όπως ένιωσα εγώ, προς το καλύτερο και των δυο.

Το πλέον δημιουργικό για μένα ήταν πως ήμουν με το μέρος και των δυο τους και στα καλά τους και στα κακά τους και σ'αυτά που μου ήταν οικεία και στα άλλα που μου ήταν ξένα. Τι άλλο σημαντικό; Ο μικρός μου ξύπνησε τη διάθεση του να θέτεις τις πέρα από τα όρια ερωτήσεις, που γίνονται καίριες όταν κουβαλούν ένα συναισθηματικό φορτίο και ο μεγάλος μου θύμισε ότι οι σοφές απαντήσεις αν δεν καλυτερεύουν αυτόν στον οποίο απευθύνονται είναι δώρα άδωρα. Ο θείος και ο ανιψιός ήταν για μένα και στα σπίτια και στους δρόμους μια φωτεινή λάμψη που δεν σβήστηκε από το μουντό ασπρόμαυρο της συννεφιάς που κυριαρχεί στην ταινία που συνδυάζει εξαιρετικά τις φράσεις με τις στάσεις των ηρώων, τα βλέμματα με τα σώματά τους. Όλα αυτά με σιγουρεύουν ότι αυτή την ταινία με την αρμονική σχέση συνεργασίας λόγου και εικόνας, θα την ξαναδώ. 

aspromavriΤο 13ο διαμέρισμα του Παρισιού που είναι γνωστό και ως «Ολυμπιάδες» εξαιτίας των οχτώ πολυώροφων κτιρίων που έχουν το όνομα πόλεων που έχουν φιλοξενήσει Ολυμπιακούς αγώνες. Όπως διαβάσαμε στο διαδίκτυο, το 13ο διαμέρισμα είναι κυρίως γνωστό για τη μεγάλη ασιατική αγορά που εδρεύει εκεί θυμίζοντας περισσότερο Χονγκ - Κόνγκ όταν απέχει μία ανάσα από το κέντρο του Παρισιού. Πρόκειται για μια πολυπολιτισμική μεσοαστική περιοχή.

Εκεί τριγυρίζουν και συναντώνται στην ταινία μια Γαλλίδα, ένας Αφρικανός και μία Ταϊβανέζα, τρεις νέοι άνθρωποι που εκτός των άλλων τους παρακολουθούμε στα περάσματά τους από τη φιλία, στο σεξ κι από εκεί στον έρωτα και αντιστρόφως. Περάσματα, περιπέτειες δηλαδή, για να βρουν τον εαυτό τους μέσω των άλλων και να φτιάξουν τη ζωή τους όπως το επιθυμούν. Τα ίδια είμαι σίγουρος ότι θα έκαναν ακόμα και αν ήξεραν πως χρόνια μετά θα καταλάβουν ότι αυτά που ψάχνουν, στην καλύτερη περίπτωση και με πολύ τύχη, είναι εφικτά μόνο για λίγο εδώ και λίγο πιο πέρα μέσα στα χρόνια που περνούν ασταμάτητα.

Τι κατάφερε η ταινία την μέρα και την ώρα που την είδα; Να έρθω στη θέση και των τριών πρωταγωνιστών τους κι έτσι φαντάζομαι ότι μου γεννήθηκε η επιθυμία πως πολύ θα'θελα πολλά απ'αυτά που δοκιμάζανε να μου έδινε ο θεός την ευκαιρία να τα παίξω κι εγώ στη ζωή. Διασκευασμένα βεβαίως μιας και κάτι τέτοιο το επιβάλλει η πολύβουη μεγάλη πόλη με τους πολλούς πειρασμούς της, τις ακόμα περισσότερες αμφιθυμίες της κι αμφισημίες της, το πλήθος των αντιφάσεων, τις ρευστές ετερότητες ,όπου όπως και να το δεις, είναι πολύ δύσκολο να μένεις αφοσιωμένος εσαεί σε μία ιδέα, σε ένα πρόσωπο, σε ένα στόχο. Σ'αυτό το σημείο θέλησα να γίνει ένα πιο βαθύ σκάψιμο, αλλά δεν με πείραξε ως προς το να την απολαύσω.

Από τις τρεις ταινίες αυτή θα'θελα να την είχα γυρίσει εγώ, και για ένα επιπλέον λόγο. Ως μία ευκαιρία να φωτίσω τις προσπάθειες που έκανα για μια ακομπλεξάριστη συμπεριφορά στα ερωτικά μου, όπως και μήπως καταφέρω να αισθανθώ τώρα στα γεράματα εκείνη την απίστευτη αίσθηση όταν νέος ανακάλυψα εξ αιτίας της φιλίας του σεξ και του έρωτα τα φτερά που είχα και δεν το φανταζόμουν. 

Το ένα ωραίο της ταινίας αυτής είναι πως ο μπιτάτος ρυθμός της γίνεται ένα με τα πήγαινε έλα των ηρώων της, με τα σκαμπανεβάσματά τους κι αυτό με βοήθησε ακόμα και τα λίγα βαρετά σημεία της να περνάνε δίχως να με ενοχλούν. Το άλλο ωραίο είναι πως σ'αυτό το σύγχρονο ερωτικό τοπίο των πόλεων όπου όλα μπορούν να παιχτούν, σκηνοθέτης και σεναριογράφοι απλώνουν τον τραχανά τους δίχως να καταφεύγουν σε κηρύγματα και διδαχές, δίχως να πατρονάρουν ήρωες και θεατές και δίχως όμως να αποφεύγουν να κρίνουν πρόσωπα και πράματα. Επειδή η αγωνία τους, όπως την εισέπραξα εγώ, αγωνία για τις εν τη γεννέση αλήθειες των ηρώων τους είναι η κινητήριος δύναμή τους, η διακριτική κριτική τους που τα σκάγια της παίρνουν κι εμάς με μια ευγένεια όμως και μια προσοχή που την κάνουν καλοδεχούμενη και ίσως γι'αυτό και επιδραστική. Και το τρίτο ωραίο ήταν πως μες σ'αυτόν τον χαμό υπήρξαν στιγμές, λίγες για να λέμε την αλήθεια, που συγκινήθηκα, όταν στην αμερικάνικη που τα απλά συναισθήματά της ήταν η αιτία που μου ανέβαινε η θερμοκρασία, μα ούτε μία φορά δε συγκινήθηκα.

Ευκαιρία να πω εδώ, πως αυτό το κριτήριο της συγκίνησης όσο περνάνε τα χρόνια τόσο πιο πολύ το εκτιμώ και το περνάω στα συν του έργου ισότιμα πια με τις αλήθειες τους που με απλώνουν και με βαθαίνουν. Όπως όμως σε όλα τα πράματα έτσι και συγκίνηση από συγκίνηση διαφέρει, κι αυτό είναι αναμενόμενο αφού στην τελική οι άνθρωποι διαφέρουν όσο κι αν μοιάζουν. Αυτή η ταινία, που επειδή η εικόνα βρίσκεται πιο πάνω από το λόγο της, νομίζω ότι το αίσθημα που μου πέρασε θα έχει διάρκεια.  

aspromavri1Η ταινία του Χονγκ Σαγκ Σου είναι η μόνη που δεν έχει προβληθεί ακόμα στην Ελλάδα. Κι εδώ το θέμα είναι οι σχέσεις, με μία έμφαση στις τυχαίες συναντήσεις στην επαρχία και στην ομορφιά που μπορεί να βγάλουν αυτές βοηθώντας να ξετυλιχτούν τα μέσα μας κουβάρια. Η μυθιστοριογράφος που πρωταγωνιστεί επισκέπτεται κάπου μακρυά από τη Σεούλ μια πιο νέα φίλη και συνάδελφό της που έχει ανοίξει ένα βιβλιοπωλείο σ' αυτήν την επαρχιακή πόλη. Και από εκεί και πέρα ξεκινούν τα τυχαία συναπαντήματα, με πιο σημαντικά αυτά με ένα σκηνοθέτη που πριν χρόνια θα γύριζε ταινία ένα βιβλίο της και που τελικά δεν τη γύρισε και μετά με μία νεαρή καλή ηθοποιό που έχει αποφασίσει να μην παίζει πια σε ταινίες, και μένει ανοιχτό το ερώτημα γιατί άραγε ενέπνευσε τη συγγραφέα για να γυρίσει μία ταινία μαζί της. 

Όποιος έχει δει ταινίες του Ερίκ Ρομέρ σίγουρα θα τον θυμηθεί. Ταινίες που αν και είχαν λάδια πολλά εν τούτοις είχαν και πολλές τηγανίτες. Ο λόγος σε σχέση με την εικόνα έπαιρνε το πάνω χέρι. Έτσι και σ'αυτήν την κορεάτικη, ένα ατέλειωτο μπλα μπλα  που εντελώς φυσικά περνάει από τα ανούσια και τα καθημερινά στα πλέον σοβαρά, ξέρετε απ' αυτά που οι άυλες φράσεις ανοίγουν τρύπες και βαθαίνουν σχέσεις ακόμα κι όταν παίζει ο κίνδυνος να τις διαλύσουν. Το ωραίο είναι πως τα σώματα σ'αυτήν την ταινία δεν δρουν με τους όρους της αμερικάνικης δράσης, κινούνται και μιλάνε όμως όμορφα κι εκφραστικά. Παρόλα τα δύσκολα, όποιος μπει στο τρυπάκι αυτής της ταινίας μάλλον θα χαλαρώσει όπως τουλάχιστον χαλάρωσα εγώ. 

Ιδού μια ταινία ύμνος σε ένα αυθεντικό είδος σινεμά που όλο και πιο σπάνια στις μέρες μας συναντάμε. Αναφέρομαι σε ταινίες που μας αγκαλιάζουν και μας ανεβάζουν, κάτι που γίνεται όλο και πιο δύσκολο όταν έχουν εκείνους τους θηριώδεις προϋπολογισμούς σε συνδυασμό με το να επιλέγουν την εύκολη λύση της αναπαραγωγής των παντός τύπου κλισέ. Είναι ολοφάνερο πως το κόστος αυτής της ταινίας είναι πολύ μικρό κι αυτό στέλνει ένα μήνυμα που έχει τη σημασία του στις δύσκολες μέρες που περνάμε. Ένα μήνυμα που εκτός των άλλων τονίζει πως τα πολλά χρήματα δεν είναι ικανός κι αναγκαίος όρος για να γυριστεί μια καλή και όμορφη ταινία που να μας αφορά, να όπως αυτή η νοτιοκορεάτικη. 

Όσο για τις αναπάντεχες συναντήσεις της ζωής μου, έχω μία αίσθηση ότι θυμάμαι αρκετές απ'αυτές. Τις περισσότερες φορές ήταν σαν να μου έπεφτε το λαχείο και πάντα μου ευχόμουν εκείνο το αισιόδοξο μήνυμα που στέλνει το "πάντα τέτοια δικέ μου". Κι από πίσω η ουρίτσα απορία: Ενώ τις περισσότερες φορές με πότιζαν οι αναπάντεχες, όποτε τις σκέφτομαι δεν μπορώ να βγάλω άκρη αν κάτι πρόσθεταν στο είναι μου σε βάθος χρόνου, αν κάτι άλλαζαν στη σχέση μου με τον κόσμο; Εσάς; 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2022 10:57
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση