Δευτέρα, 13 Σεπτεμβρίου 2021 10:43

Δείχνουν κάτι καλό τα δίδυμα άλματα της οικονομίας μας, ε τι λες, δείχνουν;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

capitalΤο διάβασες στο διαδίχτυο, το άκουσες και στις ειδήσεις, πως εκρηκτική αύξηση κατά 16,2% σημείωσε το ΑΕΠ του β' τριμήνου του 2021. Με ποια στοιχεία; Μ'αυτά που έδωσε στη δημοσιότητα η ΕΛΣΤΑΤ, που συμπλήρωσε με νόημα, αύξηση έναντι της οικονομικής συρρίκνωσης κατά 13,9% που είχε το ίδιο τρίμηνο του 2020. Συνολικά η αύξηση το πρώτο εξάμηνο του 2021 είναι κατά 7% του ΑΕΠ. Καλά πάμε, σκέφτηκε ο α' τηλεθεατής. Πάμε καλά, αναρωτήθηκε ο β'. Θα δείξει απάντησε ο γ'. Από τι εξαρτάται, ρώτησε ο δ'. 

Αυτή η αύξηση σηματοδοτεί, υποστηρίζουν οι έγκυροι σχολιαστές, μια συνολική ανάκαμψη της οικονομίας σε ετήσια βάση κατά 30,1%. Μόνο που δεν καταλάβαμε που οφείλεται αυτή η μεγάλη αύξηση εμείς που είμαστε εκτός πιάτσας, και το μόνο που πήραμε είδηση αυτή την περίοδο είναι οι δειλές αυξήσεις στα προϊόντα που συνεχίστηκαν πιο έντονα το καλοκαίρι και που δίνουν αέρα στα πανιά του πληθωρισμού αδειάζοντας έτσι πιο γρήγορα τις τσέπες μας.

Λένε λοιπόν οι ειδικοί πως αυτή η τεράστια αύξηση του ΑΕΠ διαμορφώθηκε από εξίσου εκρηκτική αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης. των επενδύσεων και των εξαγωγών. Τι λες βρε παιδί μου; Ναι; Το μόνο πάντως που αντιλαμβάνομαι είναι η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, που πάτησε στους εμβολιασμούς που ξεκίνησαν εκείνη την περίοδο και στο ότι όλο και περισσότεροι καταλαβαίνουν ότι δεν συμφέρει πια να αποταμιεύεις με καταθέσεις στις τράπεζες που δίνουν ελάχιστο έως καθόλου επιτόκιο την ώρα που ο πληθωρισμός τραβάει στα βουβά την ανηφόρα. 

Τι άλλο παίζει; Τα συγκριτικά στοιχεία με τις άλλες χώρες της Ε.Ε, για να πάρουμε μία ιδέα αν αυτή η αύξηση οφείλεται σε μια γενικότερη συγκυρία ή πιο πολύ σε πολιτικές που προώθησε η κυβέρνησή μας. Και από δίπλα, αν υπάρχει κάποιες παράμετροι που μπορεί να βάλουν τρικλοποδιές σ'αυτήν την αισιοδοξία που δημιούργησε η αύξηση του ΑΕΠ, έχουμε ιδέα πως θα τις αντιμετωπίσουμε; Και τέλος, μήπως πρέπει να συνοδευτεί αυτή η αύξηση και με άλλες επιλογές για να αλλάξει επί της ουσίας το οικονομικό τοπίο της χώρας μας;  

Το άρθρο του Κώστα Καλλίτση που ακολουθεί, λιτό, σαφές και ακριβές, μας βοηθάει να πάρουμε μία ιδέα για όσα είναι ανάγκη να γίνουν για να εκμεταλλευτούμε την ευνοϊκή συγκυρία και να κερδίσουμε υπέρ όλων ένα βασικό στοίχημα που μπορεί να παιχτεί. 

Την τελευταία 10ετία, με θυσίες κυρίως των πιο αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων, η οικονομία επούλωσε αρκετές από τις πληγές που είχε ανοίξει ο εκτροχιασμός της φαύλης τριετίας 2007-09, έγινε μια μοναδική στα διεθνή χρονικά δημοσιονομική προσαρμογή, ενισχύθηκε η παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων-υπηρεσιών, βελτιώθηκε η ανταγωνιστικότητα (κυρίως χάρη στη φθηνή μισθωτή εργασία…) και, μετά τα μέτρα της κυβέρνησης Παπαδήμου (2012), ξανάρχισε η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Εγιναν αλλαγές, χωρίς, όμως, να αλλάξει ο παρασιτικός χαρακτήρας του παραδοσιακού οικονομικού μοντέλου. Τέτοια αλλαγή δεν έχει γίνει. Οι βασικοί αριθμοί της ελληνικής οικονομίας τους πρώτους φετινούς μήνες μάς το υπενθυμίζουν. Αναφέρομαι στα δίδυμα άλματα, της παράλληλης μεγέθυνσης ΑΕΠ και εμπορικού ελλείμματος. Το πρώτο άλμα ήταν στην αναπλήρωση των απωλειών του ΑΕΠ: Το δεύτερο 3μηνο, το ΑΕΠ αυξήθηκε 16,2% συγκριτικά με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο – ήταν η 6η μεγαλύτερη άνοδος μεταξύ των «27» της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το δεύτερο άλμα ήταν στην αύξηση του εμπορικού ελλείμματος: Το πρώτο 6μηνο, οι εξαγωγές έφτασαν τα 22,11 δισ. ευρώ, οι εισαγωγές τα 34,5 δισ. ευρώ κι έτσι το έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 12,38 δισ. ευρώ, 17,1% πάνω από πέρυσι.

Θα πει κάποιος: Μα, δεν είναι εύλογο η ανάπτυξη να προκαλεί διεύρυνση του ελλείμματος στην αρχή; Ισως. Αλλά κάθε διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος δεν υποδηλώνει ανάπτυξη. Αντιθέτως, το γεγονός ότι η ταχύτερη επάνοδος του ΑΕΠ στα προ κρίσης COVID-19  επίπεδα συνοδεύτηκε από μία ακόμη μεγαλύτερη εκτόξευση του εμπορικού ελλείμματος, υποδηλώνει ότι με την ανάκτηση του ΑΕΠ ανακτήθηκαν και οι δομικές αδυναμίες του. Η χαμηλή παραγωγικότητα του οικονομικού μοντέλου είναι αυτή που «μεταφράζεται» σε χαμηλή ανταγωνιστικότητα και, εξ αυτής, διευρύνεται το εμπορικό έλλειμμα.

Δεν άλλαξε, άλλωστε, κάτι επί της ουσίας. Από τις 16,2 μονάδες της αύξησης –υπολογίζει η Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank– οι 9 προήλθαν από την ιδιωτική κατανάλωση (η αύξηση της οποίας, όπως και του ΑΕΠ, είναι αποτέλεσμα βάσης, αφού είχε καταρρεύσει το αντίστοιχο τρίμηνο το 2020…) και 1,4 από τη δημόσια κατανάλωση (μέτρα στήριξης). Συνολικά, 10,4 μονάδες από την κατανάλωση και 1,5 μονάδα από τις επενδύσεις.

Κάτι ακόμα μας υπενθυμίζει το πρόβλημα του παρασιτικού μοντέλου. Λέγεται χρέος, είναι το υψηλότερο στην Ευρωζώνη και δεν λέει να μειωθεί, αλλά δεν πολυμιλάμε γι’ αυτό. Κάποιοι, μάλιστα, το βλέπουν, λες, από τη «θετική» πλευρά του: Πόσο φτηνά –θαυμάζουν– δανειζόμαστε! Αλλά, αν κατέβουμε από τα ροζ σύννεφα, αυτό συμβαίνει επειδή το 75% του χρέους μας διακρατείται από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς (είναι εκτός αγοράς…) και τελεί σε συνθήκες θερμοκηπίου: Οποιος αγοράζει ελληνικά ομόλογα, παρότι είναι στην κατηγορία «σκουπίδια», δεν παίρνει ρίσκο. Γιατί ανά πάσα στιγμή μπορεί να τα ξεφορτώσει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – όπερ και συμβαίνει.

Θα πείτε: Εντάξει, αλλά τώρα έχουμε την ευκαιρία, αξιοποιώντας 110 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα χρόνια, από Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ και νέα ΚΑΠ, να ξανακτίσουμε την οικονομία, να αλλάξουμε το μοντέλο της. Πράγματι, είναι το μεγάλο στοίχημα. Αν κερδηθεί, η χώρα θα αλλάξει τροχιά. Αν χαθεί, μετά 2-3 χρόνια ευφορίας, όπου όλοι θα προσδοκούν ότι κάτι θα πάρουν από τα 110 δισ., θα βρεθούμε με κάποιες αξιόλογες επενδύσεις μέσα στο ίδιο, παρωχημένο μοντέλο, με ψηφιοποιημένο πελατειακό κράτος, μεγαλύτερες ανισότητες και οξύ κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα. Ιδωμεν.

Πηγή:  kathimerini.gr/opinion  

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 14 Σεπτεμβρίου 2021 15:24
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Δύο – τρία χρόνια ευφορίας ή πραγματική ανάπτυξη;

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση