Πέμπτη, 20 Μαΐου 2021 19:14

Καθένας αναζητεί μάρτυρα της ζωής του

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

pezoporosΣ.Δ. Διαβάζοντας το άρθρο της Μαρίας Κατσουνάκη εντόπισα σκέψεις μου που σε κάποιες φάσεις γεννούσε ο νους μου. Και πάντα κάνει καλό να συναντάς σε άλλους δικά σου πράματα, έστω και ρευστά έστω και στο περίπου, έστω και άμα δεν είσαι βέβαιος ότι είναι 100% δικά σου.

Ανάμεσα στα άλλα θέλω να σημειώσω ως συνταξιούχος που περπατά σχεδόν κάθε μέρα τα τελευταία δέκα χρόνια, ότι το περπάτημα κάθε φορά με ανεβάζει και ιδιαίτερα αν είναι με παρέα ακόμα καλύτερα, όταν μάλιστα αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα να είσαι και εντός και εκτός και εναλλάξ και επί τ'αυτά.Τότε με κάποιο απαλό και αβίαστο τρόπο οι συνοδοιπόροι γίνονται μάρτυρες της ζωής μας. Όταν πάλι είσαι ένας μοναχικός περιπατητής και προκύπτει αυτό που αναφέρει η αρθρογράφος ως "πακετάρισμα ζωής", το καλό είναι ότι θα'ναι από τα αισιόδοξα, και εξ αιτίας των ενδορφινών. Οι ίδιες πάλι ελαφρύνουν τις σκοτούρες. 

Κάποια στιγμή έμαθα γι'αυτές τις ενδορφίνες πως είναι ο κύριος επιστημονικός λόγος της ευφορίας που προκαλεί το περπάτημα και γενικότερα ή άθληση. Οι ενδορφίνες είναι αλυσίδες πρωτεϊνών που παράγονται κάθε φορά που ασχολείται κανείς με μία δραστηριότητα η οποία του είναι ευχάριστη ή ακόμη και με το να σκεφτεί ή να θυμηθεί μια ευχάριστη δραστηριότητα ή εμπειρία. Οι ενδορφίνες ηρεμούν, γεννούν αίσθημα ευδαιμονίας, συμβάλλουν στην καλή διάθεση και εξουδετερώνουν τα υψηλά επίπεδα της αδρεναλίνης, από την οποία προκαλείται το στρες λένε οι επιστήμονες και το επιβεβαιώνουμε κι εμείς. Παράλληλα, λειτουργούν και ως φυσικά παυσίπονα του οργανισμού, ενδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα  και καθυστερούν την εξέλιξη της γήρανσης. Συνθηματολογώντας Κηλαϊδόνικα, στις ενδορφίνες λέμε ΝΑΙ, ναι λέμε και στο περπάτημα.    

 Για τις επισημάνσεις της κας. Κατσουνάκη δύο έχω να πω. Το ένα έχει να κάνει μ'αυτό το "πακετάρισμα της ζωής". Κάθε φορά λοιπόν που το κάνω νομίζω ότι είναι και το τελευταίο. Έλα όμως που η ζωή του καθενός, πέρα από την κυριαρχία της ισόπεδης διάβασης της ρουτίνας, για τους περισσότερους έχει και πολλά υψώματα και λάκκους που προσφέρουν συχνά διαφορετική θέα. Και αν από δίπλα σαν κουτάβι παίζει στο μυαλό σου ένα μέλλον νέων οριζόντων που οδηγεί σε νέες περιπέτειες, το όλον οδηγεί σε ένα άλλο κοίταγμα του παρελθόντος, πράμα που σημαίνει φτου κι απ'την αρχή άλλο πακετάρισμα. 

 Και το δεύτερο έχει σχέση με την τέχνη, που ως προς τους απολογισμούς μας την αναγορεύει η αρθρογράφος στην πιο σταθερή σύμμαχό μας. Δεν ξέρω γιατί, αλλά έχω χρόνια να νιώσω αυτήν την λειτουργία της τέχνης. Ίσως η αιτία να'ναι η απουσία ελληνικών ταινιών, τραγουδιών και μυθιστορημάτων που να με κάνουν να νιώσω ότι με αφορούν άμεσα όσον αφορά τους μεγάλους άξονες της ζωής μου. Να όπως ας πούμε κάποτε το "Κιβώτιο" του Άρη Αλεξάνδρου μου έβαλε φάτσα κάρτα την παρουσία της ιστορίας στην τρέχουσα ζωή μου μέσω της ιδεολογίας που γεννά και που με διαμόρφωσε. Τότε, συνομιλώντας με το βιβλίο, ξεσκάρταρα πολλά μπάζα χρόνων.   

Μ.Κατσουνάκη. Να οφείλεται στις πεζοπορίες που η καραντίνα αναβάθμισε σε (μόνη) έξοδο; Να οφείλεται στην υπαρξιακή κρίση που προκάλεσε η πανδημία, τοποθετώντας τον θάνατο και την ασθένεια, τη μη αναστρέψιμη φθορά, σε πρώτο πλάνο; Να οφείλεται στην ηλικία της ωριμότητας, πρώιμης ή προχωρημένης; Μπορεί να είναι συνδυασμός απαντήσεων, λίγο απ’ όλα δηλαδή. Ή μπορεί να έχει συμβάλει κάποια άλλη αιτία και ο κορωνοϊός να επέσπευσε απλώς διαδικασίες που είχαν αρχίσει νωρίτερα. Oπως και να ’χει, ακούω και παρακολουθώ όλο και πιο συχνά «βουτιές» στο παρελθόν. Ανακεφαλαιώσεις ζωής και διαδρομών. «Περπατάω κάθε απόγευμα και “πακετάρω” τη ζωή μου», μου είπε πρόσφατα παλιός γνώριμος, με τον οποίο σπάνια επικοινωνούμε και αυστηρά για επαγγελματικούς λόγους. Είναι όμως αυτή η αόρατη συμπόρευση στον χρόνο που φτιάχνει με τους ανθρώπους οικειότητες, συμπάθειες ή αντιπάθειες, έστω και αν η προσωπική επαφή είναι περιορισμένη. Ηταν από τις πρώτες φράσεις του: «Κάθε απόγευμα πεζοπορώ μόνος ή με παρέα και οργανώνω τη ζωή μου σε θεματικά κεφάλαια!». 

 Εκδόσεις με αυτοβιογραφικό περιεχόμενο, όλο και περισσότερες αναρτήσεις στα σόσιαλ μίντια με φωτογραφίες από το παρελθόν, ταξινομήσεις φωτογραφιών, αρχείων, ανασκαλέματα που δηλώνονται, με πρόθεση να καταστούν ορατά, σε κείμενο ή προφορική αφήγηση. Καθένας αναζητεί έναν, τουλάχιστον, «μάρτυρα της ζωής του», της καθημερινότητάς του. 

Είναι μια φράση της Σούζαν Σαράντον που έχω συγκρατήσει από μια (πολύ) ανάλαφρη κομεντί με τίτλο «Χορεύετε;» (2004), όπου συμπρωταγωνιστεί με τον Ρίτσαρντ Γκιρ και την Τζένιφερ Λόπεζ. Εξηγεί με τον τρόπο της γιατί οι άνθρωποι παντρεύονται: «Χρειαζόμαστε ένα μάρτυρα στη ζωή μας. Υπάρχουν δισεκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη… Τι πραγματικά σημαίνει η ζωή του καθενός;». Και «αναλύει» γιατί στη συμβίωση ο/η άλλος/η, είναι, κατά κάποιον τρόπο, μια ασφαλιστική δικλίδα ότι η ζωή σου δεν θα περάσει απαρατήρητη, δεν θα είναι «αόρατη», γιατί κάποιος θα είναι μαζί σου για να την παρακολουθήσει, να την αφηγηθεί.

Εχουμε επισημάνει πολλές φορές πως μόνο σύμπτωση δεν είναι το γεγονός ότι, όπου κι αν στραφούμε τον τελευταίο καιρό, βλέπουμε και ακούμε μόνον ιστορίες. 

 Η απομόνωση εξαιτίας της πανδημίας μπορεί και να βοήθησε στην «επαναξιολόγηση» πραγμάτων. Ενας, άλλος, χρόνος εγκαταστάθηκε εντός μας, η στενή επαφή με την αναπότρεπτη θνητότητα απαίτησε μετατοπίσεις και αλλαγές.

Είναι, άραγε, προσωρινές ή κάτι θα απομείνει; Το ίχνος της πανδημίας, η οποία φυσικά δεν εξαλείφεται αλλά γίνεται περισσότερο «διαχειρίσιμη» με τους εμβολιασμούς, θα παραμείνει ανεξίτηλο ή η αναπροσαρμογή θα είναι ταχεία και θα επικαλύψει τον φόβο και τις απώλειες; Τις μικρότερες φυσικά, γιατί το κενό των μεγάλων, όπως οι χιλιάδες ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν, δεν «επικαλύπτεται». Ενδεχομένως, το «άνοιγμα» του πολιτισμού να λειτουργήσει θεραπευτικά. Η επιστροφή στα μουσεία, στους κινηματογράφους, στα ζωντανά και όχι ψηφιακά θεάματα να προσφέρει τη «συνομιλία» που μας έχει λείψει. 

 Οσο μουδιασμένο ή αμήχανο και αν είναι το κοινό, όσο και αν για υπαίθριες δραστηριότητες με μεγάλο πλήθος, όπου είναι δύσκολο να διατηρηθεί η απόσταση, όπως σε συναυλία, οι επιδημιολόγοι συμφωνούν ότι «οι μάσκες είναι ακόμη απαραίτητες, ανεξάρτητα από την κατάσταση εμβολιασμού», το άνοιγμα δεν αναιρείται. Οσες μεταλλάξεις και αν έχουμε υποστεί ως θεατές, που επί μήνες παρακολουθούμε ταινίες ή δρώμενα online, η επιθυμία της «συνάντησης» με το θέαμα δεν έχει νεκρωθεί. Δεν θα ξαναβρούμε το νήμα που αφήσαμε – όπως το αφήσαμε. «Οι προ κορωνοϊού πολιτιστικές ρουτίνες δεν θα επιστρέψουν ανέπαφες. Θα είναι υπονομευμένες από την απομόνωση και την κόπωση», γράφαμε την περασμένη Κυριακή (9/5, σελ. 31). 

Είναι, όμως, σημαντικό να υπάρχει η επιλογή. Το μουσείο να είναι ανοικτό, ο θερινός κινηματογράφος να λειτουργεί κανονικά. Μπορεί κάποιος να δρασκελίσει το κατώφλι ή όχι· να φοβηθεί, να διστάσει, να πρέπει να περάσει λίγος ή περισσότερος χρόνος για να αγοράσει ένα «κανονικό» εισιτήριο, που θα αντιστοιχεί σε κάθισμα και όχι σε θέση στον καναπέ. Οι πόρτες, ωστόσο, θα είναι πλέον ανοικτές. Και αυτό το «άνοιγμα» μας περιλαμβάνει όλους. Είτε είμαστε παρόντες είτε απόντες. Στους απολογισμούς, η τέχνη είναι ο πιο σταθερός σύμμαχός μας.

Πηγή:  kathimerini.gr  

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 22 Μαΐου 2021 11:02
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση