Πέμπτη, 18 Φεβρουαρίου 2021 19:10

Ο εν δυνάμει φίλος Γιάννης Κιουρτσάκης για το χρόνιο ζεύγος "θαύμα - τραγωδία" στην αναβράζουσα Ιστορία μας

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

vivlio1Ανάγνωση: Γιάννης Κιουρτσάκης (Άθήνα, 1941) "Το θαύμα και η τραγωδία - το '21 από τον κόσμο του Ομήρου στην παγκόσμια επαρχία" (2020), εκδόσεις Πατάκη, σελ.117. 

Ένα περίεργο μου συνέβη μ'αυτό το βιβλίο. Μέχρι τα μισά περίπου και ενώ όλα του τα εύρισκα εξαιρετικά, μέσα μου βαθιά ένιωθα να το βαριέμαι. Κάθε φορά πίεζα το εαυτό μου να το συνεχίσει. Φαντάζομαι ότι θα έχει συμβεί και σε άλλους να έρχονται κοντά με ένα άγνωστό τους και ενώ όλα τα σημάδια που εισπράττεις είναι από εκείνα που σου υπόσχονται μια καινούργια βαθιά φιλία ή έναν νέο κεραυνοβόλο έρωτα, εν τούτοις ίσα ίσα αρκεί αυτό το αλισβερίσι στο να προκύψει μία απλή συμπάθεια. Τους λόγους που δεν εκπληρώνεται η υπόσχεση με ανθρώπους όπως και με τα έργα τους ποτέ δεν μπόρεσα κάθε φορά να τους εντοπίσω με σαφήνεια. Αλλά σχεδόν αυθόρμητα κάθε φορά προσπαθώ να ψηλαφήσω τα πως και τα γιατί. 

Το ωραίο ήταν πως αυτό το βιβλιαράκι από τη μέση και μετά άρχισε να γυρίζει το χαρτί. Κάτι μέσα μου άρχισε να θερμαίνεται και το τέλειωσα έχοντας τη διάθεση να το χαρίσω σε φίλους που συνεχίζουν να διαβάζουν. Μ'ανέβασε λοιπόν τελικά αυτό το βιβλίο, με πλούτισε, βγάζοντας στον αέρα εκείνα τα στοιχεία μου που με παρασέρνουν στο δρόμο της αρετής με γνώση και της άδολης προσφοράς. Κι ένας λόγος αυτής της επιτυχίας είναι ο τρόπος που παρουσιάζει τα θαύματα και τις τραγωδίες μας, όπου δεν κυριαρχεί ο γνωστός από άμβωνος διδακτισμός αλλά κάτι που φέρνει σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση.

Στο τέλος ο τόνος που αναδύεται γλυκά γλυκά με έπεισε στο ότι μέσα από την χειροποίητη αυτογνωσία μας και την εξ αυτής προκύπτουσα συμφιλίωση υπάρχουν πολλές πιθανότητες οι αλήθειες μας να μας αλλάζουν προς το καλύτερο ως πολίτες. Να κάτι που υπό προϋποθέσεις μπορεί να επιδρά θετικά και στην πορεία της χώρας. Μιας χώρας που ευχής έργον θα'ναι για το καλό όλων μας να μην την οδηγούμε στο λάκο με τα φίδια των τραγωδιών. Αν μάλιστα πιστεύουμε ότι είμαστε ικανοί να προκαλούμε νέα θαύματα τότε αυτά μπορεί και να μας προκύψουν. 

Η σκέψη που έκανα για τους Δρ. Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ του βιβλίου, ήταν πως οι θεωρίες μέχρι τη μέση περίπου είχαν το πάνω χέρι. Και όχι μόνο αυτό, αλλά πολλές απ'αυτές ήταν γνώριμές μου, που πάνω κάτω τις είχα διαβάσει σε άλλα βιβλία. Τα λέει καλά βέβαια ο συγγραφέας, οι συνθέσεις του είναι ενός επιπέδου, λέξεις και φράσεις και λογοτεχνικά στοιχεία όλα πολύ καλοβαλμένα έτσι ώστε έρεαν τα νοήματα με μια φυσικότητα δίχως κόμπους και κενά αέρος. Και επιπλέον, μέσα από την ιστορία της χώρας μας τους δύο τελευταίους αιώνες έχει επιλέξει κάποιους σημαντικούς άξονες που την διατρέχουν μέχρι και σήμερα και ισχυρίζεται αρκετά πειστικά ότι αυτοί βασικά διαμορφώνουν το βίο και την πολιτεία μας. Αλλά... θεωρίες παιδιά, που πια εν πολλοίς σ'αυτήν την ηλικία τις βαριέμαι. Όπως φαντάζομαι ότι βαριόμαστε όλοι που δεν είμαστε ψυχαναλυτές όταν ακόμα και αγαπημένα μας πρόσωπα μας αφηγούνται τα όνειρα που είδαν στον ύπνο τους. 

Αυτό που άλλαξε στη συνέχεια ήταν πως σιγά σιγά πέρασε σε πρώτο πλάνο τα βιώματά του. Έχοντας βεβαίως τα επεξεργαστεί όπως οι βυρσοδέψες τα ακατέργαστα δέρματα. Ιδού λοιπόν ένα βιβλίο που γράφτηκε την πρώτη χρονιά της πανδημίας και περιλαμβάνει τους στοχασμούς του συγγραφέα για διάφορες καταστάσεις και τις στάσεις που κράτησε σε συμβάντα, όπως και για τα συναισθήματα που του γεννούσε η καθημερινότητα, οι σχέσεις με άλλους και τα πολιτικά δρώμενα. Με λίγα λόγια στο δεύτερο μέρος το βάρος πέφτει σε οικεία του πράματα, οικεία και δικά του αλλά και δικά μου και αυτό μάλλον με έβαλε στο κόλπο της εξιστόρησης. Κάπως έτσι με έπιασε στα δίχτυα του με ένα τρόπο που και το απολάμβανα και ότι εισέπρατα είχα την αίσθηση ότι το αφομοίωνα ακαριαία.Το αφομοίωνα ευεργετικά. Με λίγα λόγια, ο 80χρονος Γιάννης Κιουρτσάκης έκανε ένα εξαιρετικό δεύτερο ημίχρονο γυρίζοντας το παιχνίδι υπέρ μας και ελπίζω η ευχαρίστησή μου να πιάσει ρίζες και ν'αποδώσει καρπούς. 

Σκέψη εκτός βιβλίου. Κάτι σαν ιστορικός νόμος έχει κατσικωθεί μέσα μου, ούτε ξέρω πως, η άποψη πως άνθρωπός τις που εποίησε δείπνον μέγα και εκάλεσε πολλούς, οικογένεια αγαπησιάρικη ακόμα και στα τάρταρα, σόι εργατικό αξιοκρατικό κι εκτός σήριαλ, ομάδα χαρούμενη κι εξωστρεφής, κίνημα ανιδιοτελές και δημιουργικό, πόλη σε δράση και χώρα ζωντανή, όλοι αυτοί αντάμα και με τον ψωριάρη τους μαζί, όταν καταφέρνουν και κτυπάνε κορυφές θα ακολουθήσουν κι εποχές που θα πέφτουν στα πατώματα. Ή αλλιώτικα, για τα ζενίθ μας, όλοι μας και οι θεοί ακόμα, πληρώνουμε τα ναδίρ μας. Αν λοιπόν θαύματα και τραγωδίες πάνε πακέτο, μήπως το αίτημα του συγγραφέα για θαύματα δίχως τραγωδίες είναι μια χίμαιρα;

Κι αν είσαι νέος καλό θα σου κάνει να κυνηγάς ουτοπίες, αν βεβαίως σου ταιριάζει. Όταν όμως δεν είσαι, τότε σοφόν είναι να τις γειώνεις. Αν όμως γέροντα δεν σου πάει κάτι τέτοιο και θέλεις ν'ανάβεις το πάθος χιλιάδες φορές πολλά μπορούν να σε βοηθήσουν. Ακόμα και ο Ελύτης με ένα από τα ποιητικά αποφθέγματά του που μας προτρέπει "τρώγε την πρόοδο και με τα φλούδια της και με τα κουκούτσια της". Το σίγουρο είναι πως ο ποιητής δεν γνώριζε τα σχετικά με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τον αγώνα της ανθρωπότητας ενάντια της κλιματικής αλλαγής. Εμείς όμως για την περίπτωσή μας στη θέση της Προόδου βάζουμε την Ιστορία και μάλλον κάτι καλό θα μας προκύψει γιατί τρέφουμε μια εμπιστοσύνη στον Ελύτη.

Η παρουσίαση του συγγραφέα στο οπισθόφυλλο του βιβλίου.  

Δεν έχω την αξίωση να πω κάτι καινούργιο για την Ελληνική Επανάσταση - τα περισσότερα έχουν ειπωθεί και θα ειπωθούν από άλλους, ασύγκριτα αρμοδιότερους. Αλλά αισθάνομαι την ανάγκη να στοχαστώ, λιγότερο με τις μετρημένες ιστορικές μου γνώσεις και πιο πολύ με την παράδοξη γνώση την οποία χαρίζει η λογοτεχνία, τι είναι αυτό το θαύμα μέσα στο οποίο φωλιάζει εξαρχής το σπέρμα της τραγωδίας: αίφνης η πιο αρχαία χώρα της Ευρώπης, που τη νόμιζαν νεκρή, ανασταίνεται από τις στάχτες της. Κι ωστόσο, το θαύμα δεν θα πάψει να υπονομεύεται, να ματαιώνεται -αλλά και να ξαναγεννιέται- πάλι και πάλι στα διακόσια χρόνια του ελεύθερου νεοελληνικού βίου. Τι σημαίνει για εμάς, τους σημερινούς Έλληνες, τούτη η ριζική τομή στην τρισχιλιόχρονη πορεία αυτής της χώρας; Τι αντιπροσωπεύει για τη διαχρονική Ελλάδα μια τόσο συνταρακτική ρήξη στον αρχέγονο τρόπο του κοινού μας βίου; Πόσο βαθιά αυτή μάς μεταμόρφωσε μέσα σε δύο αιώνες; Τι κερδίσαμε και τι χάσαμε από τη στιγμή που ενταχθήκαμε κατ' ανάγκην στη χορεία των εθνών της νεωτερικής Ευρώπης; Άραγε οι εντυπωσιακές πρόοδοι που πετύχαμε από τότε, μέσ' από μύριες δοκιμασίες, διαψεύσεις, αντιφάσεις και καταστροφές, δικαιώνουν την ύπαρξή μας στον σημερινό κόσμο; Και τι μπορεί να μάθει τούτη η ιστορία στην Ευρώπη για τον ίδιο της τον εαυτό;

Συνομιλία του συγγραφέα με τον Κ.Β. Κατσουλάρη:  Γιάννης Κιουρτσάκης: «Για σχεδόν δύο αιώνες, ο γόρδιος δεσμός δεν λύθηκε»    

 mag.frear.gr: Αποσπάσματα από το βιβλίο  

Βίος και έργα του Γιάννη Κιουρτσάκη στη biblionet.gr  

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 22 Φεβρουαρίου 2021 17:33
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση