Δευτέρα, 25 Ιανουαρίου 2021 16:40

100 χρόνια από την ίδρυση του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (1921-1991)

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

lifo126Σ.Δ. Από τα νεανικά μου μου χρόνια άρχισα να τρέφω μια συμπάθεια για το ΙΚΚ εξ αιτίας αυτών που μάθαινα από τον τύπο για την δράση του, εξού και αυτή η αναφορά στα γενέθλια ενός κόμματος που εδώ και είκοσι χρόνια αναπαύεται εν ησυχία στα θυμαράκια. Μου έκαναν τότε κλικ και κάποιες από τις παραφυάδες του, ιδιαίτερα οι διαγεγραμμένοι στα τέλη της δεκαετίας του '60 που εκφράστηκαν μέσα από την εφημερίδα "Μανιφέστο". Θετικό ρόλο επίσης έπαιξε η εκτίμηση που είχα σε κάποιες απόψεις του Γκράμσι, ιδιαίτερα για την προβληματική του περί ηγεμονίας, που μάλλον την είχα διαβάσει στο "Τα τετράδια της φυλακής".

Ένα στοιχείο που το έμαθα διαβάζοντας διαγώνια την ιστορία του ΙΚΚ τη δεκαετία του '40 και που εξαιτίας του είχα βγάλει το καπέλο στους συντρόφους Ιταλούς, ήταν η μεγάλη μάχη που έδωσαν με τον Τολιάτι στο τιμόνι ώστε να αποφύγουν τον εμφύλιο, πράμα που ως γνωστόν το κατάφεραν, όταν η δεξιά έκανε τα μύρια όσα προκλητικά για να τους σύρει σ'αυτόν.  

Καμιά φορά δοθέντος ερεθίσματος αναρωτιέμαι αν αυτή η εξ αποστάσεως επαφή με τα κομμουνιστικά των Ιταλών άφησαν κάποια ίχνη στον τρόπο που σκέφτομαι την πραγματικότητα, που βιώνω τον κόσμο. Η συνηθισμένη απάντηση είναι πως η άποψη που μας εμφύσησαν οι Ιταλοί σύντροφοι πως χωρίς δημοκρατία ο δρόμος προς τον σοσιαλισμό είναι βέβαιο ότι μας οδηγεί στην καλύτερη περίπτωση σε μία καρικατούρα του σοσιαλισμού, σίγουρα τριγυρνά ακόμα στο μυαλό μου και έχει μεταλλαχθεί σε κάτι σαν πίστη, δίχως όμως να έχω σταθεί πάντα στο ύψος της.

 Κώστας Αναγνωστόπουλος.Διπλή επέτειος φέτος: 100 χρόνια από την ίδρυση του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (Λιβόρνο, 21 Ιανουαρίου 1921) και 130 χρόνια από τη γέννηση του Αντόνιο Γκράμσι. Το μεγαλύτερο κομμουνιστικό κόμμα της Δύσης και το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της Ιταλίας, το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα (και όχι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ιταλίας, η διαφορά δεν είναι ασήμαντη) διέτρεξε όλον τον σύντομο εικοστό αιώνα (1917 – 1991) μέχρι την αυτοδιάλυσή του. Παρά τις παλιδωνίες του, το ΙΚΚ υπήρξε κόμμα της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της χειραφέτησης και της ισότητας. Είχε την τύχη να έχει στη διαδρομή του τρεις σπουδαίους ηγέτες — τον Αντόνιο Γκράμσι, τον Παλμίρο Τολιάτι και τον Ενρίκο Μπερλινγκουέρ — και πλαισιώθηκε από εξαίρετους διανοητές που έκαναν κομματάκια τον μαρξισμό-λενινισμό έχοντας την αγωνία να τον ζωντανέψουν στην ιταλική πραγματικότητα.

Πρωτίστως, πιστώνεται με την ενεργό και θετική του συμβολή στη δόμηση του ευρωπαϊκού μεταπολεμικού μοντέλου ανάπτυξης και του κοινωνικού κράτους, μαζί φυσικά με τα χριστιανοδημοκρατικά και σοσιαλιστικά κόμματα. Και, βεβαίως, με την αποφυγή του εμφύλιου πολέμου μετά από 20 χρόνια φασιστικής δικτατορίας, την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τη συνταγματική θωράκιση της ιταλικής δημοκρατίας από τον Τολιάτι· μέχρι την καταδίκη της εισβολής των σοβιετικών τανκς στην Τσεχοσλαβακία και την αδιαπραγμάτευτη αντίθεση στην τρομοκρατία από τον Μπερλινγκουέρ.  

Τι νόημα έχουν αυτά σημέρα; Το κομμουνιστικό κίνημα εξαερώθηκε, το σοσιαλιστικό κίνημα συρρικνώθηκε έως απελπισίας, και τα συντηρητικά κόμματα περνούν υπαρξιακή κρίση. Φιλόδοξες ιδεολογικο-πολιτικές συνθέσεις ξεχνιούνται σε ένα εξάμηνο. Όταν δεν έχεις να πεις πολλά πράγματα για το μέλλον, εύλογα έως αναπόφευκτα, στρέφεσαι στη μελέτη του παρελθόντος: τι ήταν σημαντικό, τι ασήμαντο και τι καταστροφικό. Δεν πρόκειται για νοσταλγία ενός κόσμου που χάθηκε, αλλά για απολύτως φυσιολογική διέξοδο προκειμένου να ξεπεράσουμε τη διανοητική στειρότητα των ημερών.

Αυτές τις μέρες, ο καθηγητής Μάνος Ματσαγγάνης μάς θύμισε τον Πιέρ Πάολο Παζολίνι που το 1974 έβλεπε το ΙΚΚ σαν «χώρα καθαρή σε χώρα βρώμικη, χώρα έντιμη σε χώρα ανέντιμη, χώρα ευφυή σε χώρα ανόητη, χώρα καλλιεργημένη σε χώρα αμόρφωτη». Εξωραϊσμός, ασφαλώς, αλλά που κάπου εδραζόταν. 

Σ.Δ: Να θυμήσουμε ότι το πιο ανοιχτό και προχωρημένο Κομμουνιστικό Κόμμα της Δ.Ευρώπως διέγραψε το 1949 τον Παζολίνι γιατί ήταν ομοφυλόφιλος, κάτι που δεν το είχε κρύψει ποτέ. Και να σημειώσουμε επίσης ότι στην δημιουργία του κοινωνικού κράτους στην Δ.Ευρώπη εκείνη την εποχή ρόλο έπαιξε και το αντίπαλο δέος, που ήταν τα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού.  

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 26 Ιανουαρίου 2021 11:42
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση