Δευτέρα, 10 Σεπτεμβρίου 2018 17:37

ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ vs ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΕΩΝ, του Dimitris Ziamparas, από το fb

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

startupΟι εξαγγελίες οραμάτων περί οικονομικής ανάπτυξης είναι για να βάζεις τα γέλια ή τα κλάματα. Ως κοινωνία μόλις βγήκαμε από την εφηβεία και δεν ξέρουμε ακόμη ποιοι είμαστε (μπορεί να έχουμε μεγάλη ιστορία, αλλά ως συλλογικότητα αναγεννηθήκαμε μόλις πριν 200 χρόνια, δηλαδή είμαστε αναλογικά περίπου 20 ετών στην ατομική κλίμακα). Άπαντες συνδέουν την ανάπτυξη με την καινοτομία (ή τις επενδύσεις), νεοφυείς εταιρίες τύπου Taxibeat (ή επενδύσεις τύπου Cosco). Αυτό το όραμα οικονομικής ανάπτυξης είναι Αμερικάνικο και συνοψίζεται σε δύο μόνο λέξεις: «καινοτόμος επιχειρηματικότητα».

Η κρατούσα πολιτική άποψη πάει ως εξής: αφενός η «επιχειρηματικότητα» δείχνει να μας πάει, στο κάτω κάτω της γραφής το 30% του Ελλαδικού εργατικού δυναμικού είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, εκεί που ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 10%· αφετέρου στο «καινοτόμος», μας καλύπτει το δαιμόνιο της φυλής. Δυστυχώς —ή μάλλον ευτυχώς— τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι.

Μπερδεύουμε τον επιχειρηματία με τον έμπορο. Ο ελεύθερος επαγγελματίας δεν είναι επιχειρηματίας — είναι έμπορος: δηλαδή, μια προσωποπαγής επαγγελματική δραστηριότητα. Ο έμπορος πρώτα «πουλάει» τον εαυτό του, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του πελάτη του και μετά τα προϊόντα του ή τις υπηρεσίες του, στελεχώνεται, δε, κυρίως από συγγενείς, κουμπάρους και φίλους· στον έμπορο η λέξη κλειδί είναι η «εμπιστοσύνη» — αντιθέτως, στον επιχειρηματία η λέξη κλειδί είναι η «οργάνωση» και στελεχώνεται αξιοκρατικά. Όταν η δραστηριότητα του εμπόρου μεγαλώσει πολύ ή έρθει η επόμενη γενιά, η όλη προσπάθεια συνήθως παρακμάζει: είτε λόγω έλλειψης οργάνωσης που δεν εξυπηρετεί πλέον τις αυξημένες ανάγκες, είτε ανεπάρκειας της νέας γενιάς. Διαχρονικό πρόβλημα στην Ελλάδα η μετάβαση από το start up στο scale up. Άρα η επιχειρηματικότητα δεν ταιριάζει στον Έλληνα, που είναι φύσει έμπορος.

Όσον αφορά την καινοτομία, αυτή προϋποθέτει άτομα με «creativity»: η λέξη αυτή είναι αμετάφραστη στα Ελληνικά, δεν υπάρχει καν ως έννοια, και αυτό σημαίνει πολλά, όπως για όλες τις αμετάφραστες λέξεις. Η μετάφραση του «creativity» ως «δημιουργικότητα» που δίνεται στα λεξικά είναι λάθος. Δημιουργικός συνήθως είναι κάποιος κυρίως λόγω της εργατικότητάς του — ενώ «Creative» είναι ο δημιουργικός κυρίως λόγω φαντασίας και εφευρετικότητας. Συνέλληνες, λυπάμαι δεν ήμαστε Creative — το δαιμόνιο της φυλής δεν το καλύπτει (θα έλεγα ότι ως άτομα —αποκομμένοι από την συλλογικότητά σας— ήμαστε μικροπρεπείς άνθρωποι: φθονεροί και αφόρητα κοινότοποι — ωστόσο μόνο οι μικροί άνθρωποι δημιουργούν μεγάλους πολιτισμούς). Αυτό που μας σώζει ως άτομα είναι η μεγάλη μας προσαρμοστικότητα, έτσι όταν βρεθούμε σε ξένο περιβάλλον δύσκολα χανόμαστε. Σε καμιά περίπτωση όμως, δεν έχουμε την «Creativity» στο αίμα μας, όπως έχουμε λ.χ. την πολιτική, όπου κάθε έξι μήνες θέλουμε εκλογές. Χαρακτηριστικότερη ένδειξη Creativity σε έναν άνθρωπο είναι το χιούμορ (και αυτή αμετάφραστη), ούτε από αυτό έχουμε. Πλάκα έχουμε — χιούμορ δεν έχουμε.

Στην Αμερική, που είναι η πρωταθλήτρια της καινοτόμου επιχειρηματικότητας, έχει δημιουργηθεί ένα ολόκληρο σύστημα που την προάγει. Υπολογίζεται βάσει μελετών (πηγή: Harvard University) πως κατά μέσο όρο κάθε επιτυχημένος startuper έχει πίσω του 4 αποτυχημένες startup. Αν πας σε Αμερικανική τράπεζα για δάνειο και επιδείξεις βιογραφικό με επιτυχημένη startup χωρίς αποτυχίες, σε παραπέμπουν σε ενδελεχή έλεγχο ως ύποπτος money laundering. Στην Ελλάδα δεν μας αρέσουν οι αποτυχίες, είμαστε αμυντική κοινωνία — όχι επιθετική. Είμαι American lover, καταλαβαίνω όμως πως δεν μπορούμε να επιτύχουμε οικονομικά με τον τρόπο που πέτυχαν αυτοί (εμείς έχουμε αλλού αρετές και μάλιστα πιο σημαντικές από αυτές).

Οπότε έχουμε τον εξής γόρδιο δεσμό: η Ελλαδική πολιτική ελίτ (αμετάφραστη λέξη και αυτή) προσπαθεί να εφαρμόσει το Αμερικανικό άθλημα της «καινοτόμου επιχειρηματικότητας» σε μια κοινωνία που ούτε το «καινοτόμο» το μπορεί, ούτε την «επιχειρηματικότητα» την καταφέρνει. Αυτός είναι και ο λόγος που η Ελλαδική κοινωνία αντιδρά αμυντικά σε οποιαδήποτε προσπάθεια οικονομικής ανάπτυξης, γιατί γνωρίζει ενστικτωδώς ότι είναι προς την λάθος κατεύθυνση: οι μεγάλες επενδύσεις μας θέλουν Κινέζους, ενώ οι καινοτόμες εταιρίες μας θέλουν Αμερικανούς — ούτε το ένα μπορεί να γίνει, ούτε το άλλο. Ορθώς, η Ελλαδική κοινωνία έχει στυλώσει τα πόδια — άλλωστε, αποτελεί θεματοφύλακα ενός πολύ μεγάλου πολιτισμού και οφείλει να μην αλλοτριωθεί. Άρα είμαστε χαμένοι; Δεν υπάρχει τρόπος οικονομικής ανάπτυξης για εμάς;

Φυσικά και υπάρχει! Η ιστορία μας διδάσκει πως πρέπει να φτιάξουμε εμπορικές «πόλεις», μονοθεματικής εμπορικής ή παραγωγικής δραστηριότητας, με πολλές πολύ μικρές εταιρίες όπως μας αρέσουν. Τέτοια παραδείγματα σύγχρονα είναι η Silicon Valley στο San Fransisco που καινοτομεί στην Πληροφορική, κάποιες πόλεις στην Πορτογαλία και στην Βραζιλία που παράγουν μόνο παπούτσια (ανταγωνιζόμενοι θαυμάσια τους Κινέζους), μια μικρή πόλη στην Τουρκία που φτιάχνει μόνο μπακλαβά (με 2 δισ. ευρώ ετήσιο τζίρο). Παραδείγματα εφαρμογής στην Ελλάδα μπορεί να είναι: η Λάρισα, να παράγει συγκεκριμένα αγροτικά προϊόντα με αντίστοιχη σχετική ανώτατη εκπαίδευση και δικό της ασφαλιστικό ταμείο· η Τρίπολη, Στρατιωτικές Σχολές· η Καβάλα, κουραμπιέδες· το Ηράκλειο, λογισμικό· τα Γιάννενα, κοσμήματα· η Κόνιτσα, πέτρινες κατασκευές· η Χίος, ναυτιλία κοκ. Το κράτος, μάλιστα, θα φορολογεί μόνο τις «πόλεις» και μετέπειτα αυτές τα μέλη τους. Σε κάθε περίπτωση, μακριά από την ανάπτυξη του μαζικού τουρισμού που δρα ισοπεδωτικά στην ποικιλομορφία του Ελλαδικού αστικού τοπίου και προκρίνει την νοοτροπία της αρπαχτής. Ο Έλληνας λειτουργεί αποτελεσματικά και νιώθει πλήρης μόνο μετέχοντας σε μια συλλογική ευφυΐα· αυτό είναι η πεμπτουσία της πολιτικής και το μυστικό των μεγάλων πολιτισμών.

Σε μια οικονομία «πόλεων», η οικονομία κλίμακος δεν μπορεί να αποτελεί πρώτη στρατηγική επιλογή, κάθε «πόλη» θα έχει το δικό της εκπαιδευτικό σύστημα, ασφαλιστικό ταμείο και τηλεοπτικό δίαυλο. Τέρμα οι εθνικής εμβέλειας, ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί — μια ΕΙΡΤ και μια ΥΕΝΕΔ και πολύ μας είναι. Σε μια τέτοια Οικονομία Πόλεων το Ελλαδικό Κράτος θα ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με την Εθνική Άμυνα και την Εξωτερική Πολιτική. Όσο η Ελλάδα θα κατοικείται από Έλληνες, η οικονομία πάντα θα έπεται της πολιτικής.

Όταν ως κοινωνία τα συνειδητοποιήσουμε αυτά, θα ανακαλύψουμε έκπληκτοι, πως ο Θεός μας χρωστάει λεφτά και ευζωία!

 

                                                                                                                                                                                           

Σ.Δ: Αναρωτιέμαι αν αυτό που εν δυνάμει είμαστε, και σαν πολίτες και σαν κοινωνία, μας δυσκολεύει στο να μεταμορφωθούμε σε κάτι άλλο, που ενδεχομένως να αποβεί στην εποχή μας πιο δημιουργικό κι αποδοτικό ως προς αυτά που έχουμε μεγάλη ανάγκη. Με άλλα λόγια, επιλέγοντας την παράδοσή μας, δηλαδή το να μην ρισκάρουμε να παίξουμε εκτός έδρας σε ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο που προσφέρει πολλές ευκαιρίες για αλλαγές μέσω των αλληλοεπιδράσεων, μήπως εν τέλει επιλέγουμε τη στασιμότητά μας; Η συλλογιστική αυτού του άρθρου με έστειλε συστημένο σε κείνο το βαθύριζο απόφθεγμα "καλύτερα πρώτος στο χωριό παρά δεύτερος στη Ρώμη".

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 10 Σεπτεμβρίου 2018 18:07
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση