Δευτέρα, 30 Ιουλίου 2018 09:08

Υπόψη δημάρχων, νομαρχών και υπουργών: Ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή εξ αιτίας των πυρκαγιών με θύματα

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

fotia5Της ΜΑΡΙΝΑΣ ΜΠΟΥΖΗ. Η φωτιά στην Ανατολική Αττική δυστυχώς είχε εκτός από τις υλικές ζημιές πάρα πολλούς νεκρούς και ανάμεσά τους βρέφη,παιδάκια, ηλικιωμένους αλλά και μεσήλικες. Οι τραγικές ιστορίες που διαδραματίστηκαν αμέτρητες. Το τριήμερο πένθος πέρασε και η επιβολή σιωπής ως προς την απόδοση των ευθυνών με προβλημάτισε, σκεφτόμουν αν έχω το δικαίωμα να εκφέρω δημόσια άποψη για ένα τόσο τραγικό συμβάν αφού δεν έχω ειδικές γνώσεις. Έχω λοιπόν το δικαίωμα ως πολίτης να εκφράσω και εγώ τη γνώμη μου για όσα έχουν γραφεί ή θα πρέπει να σιωπήσω και να καταπίνω αμάσητα όσα δημοσιεύονται.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένη εξοργίστηκα όταν άρχισα να διαβάζω κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι φταίει ο τρόπος ζωής μας, η αυθαίρετη δόμηση και η ατιμωρησία για τα θύματα. Φταίει η κοινωνία γενικά και αόριστα προκειμένου να μην αποδοθούν ποινικές ευθύνες. Δηλαδή με απλά λόγια το βρέφος και τα παιδιά που κάηκαν φταίνε για τον τρόπο ζωής μας, που αυτός οδήγησε στον αυξημένο αριθμό θυμάτων σε ένα παραθεριστικό οικισμό κοντά στο κέντρο της Αθήνας. Χειρότερη σκύλευση νεκρών δεν νομίζω ότι υπάρχει. Σε αυτό το σημείο προλαβαίνω τους υποστηρικτές αυτής της άποψης λέγοντας ότι σίγουρα αυτές οι παθογένειες που αναφέρουν υφίστανται και είναι εμφανείς στον κοινωνικό ιστό. Δεν οδήγησαν όμως αυτές στην καταστροφή. Είμαι ανοικτή να τις συζητήσουμε σε άλλο πλαίσιο και όχι στην εθνική τραγωδία την οποία βιώνουμε.

 

Με μεγάλη μου έκπληξη επίσης διαπίστωσα ότι δεν αναφέρεται ημεγάλη φωτιά της Ηλείας που στοίχισε τη ζωή και αυτή σε πολλούς ανθρώπους ή όταν γίνεται προβάλλεται το ανυποστήρικτο επιχείρημα ότι κανένας δεν τιμωρήθηκε.

Προς απογοήτευση όλων αυτών που προβάλλουν ένα κλίμα ατιμωρησίας θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι ο Άρειος Πάγος έχει αποφανθεί αμετάκλητα για τη φωτιά στην Ηλεία και έχει αποδώσει ποινικές ευθύνες.

Σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση όπου ο νόμος για την ύπαρξη πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται, όπως η πρόκληση του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την παρέλευση του αποτελέσματος. Προϋπόθεση εφαρμογής αυτής της διάταξης (δηλαδή του άρθρου 15ΠΚ)  είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης, δηλαδή ειδικής, και όχι γενικής υποχρέωσης του υπαιτίου για ενέργεια. Η ειδική αυτή υποχρέωση μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου, από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση  του υπαιτίου, από σύμβαση ή από ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου  από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος του εγκληματικού αποτελέσματος.

Το δικαστήριο συνεχίζει στην εμπεριστατωμένη απόφασή του με την ακόλουθη σκέψη: εφόσον η ανθρωποκτονία από αμέλεια είναι έγκλημα ουσιαστικό ή αποτελέσματος, μπορεί να τελεστεί είτε με ενέργεια η οποία συνιστά θετική εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, είτε με παράλειψη. Αν στην επέλυση του θανάτου συντέλεσαν περισσότερες πράξεις ή παραλείψεις διαφόρων προσώπων (πολλαπλά αίτια), τότε για τον προσδιορισμό της ευθύνης του καθένα  σε σχέση με το επελθόν αποτέλεσμα (εν προκειμένω τον θάνατο) αρκεί η συμπεριφορά του να υπήρξε ένας από τους πολλούς παραγωγικούς όρους του αποτελέσματος, χωρίς τον οποίο αυτό δεν θα επερχόταν, ΑΔΙΑΦΟΡΑ ΑΝ ΣΥΝΕΒΑΛΑΝ ΣΕ ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΟΡΟΙ ΑΜΕΣΑ Η ΕΜΜΕΣΑ (η υπογράμμιση δική μου).

Συνεπώς, συνεχίζει το Δικαστήριο, αν το έγκλημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια είναι απότοκο της αμέλειας πολλών, το κάθε πρόσωπο υπέχει ευθύνη αυτοτελώς και χωριστά από τα άλλα.

Και τώρα, ας εξετάσουμε τι είναι πολιτική προστασία σύμφωνα και με την κείμενη νομοθεσία και την ερμηνεία αυτής από τον Άρειο Πάγο στην υπόθεση της Ηλείας.

Η πολιτική προστασία της χώρας αποβλέπει στην προστασία της ζωής, της υγείας, της περιουσίας των πολιτών και από φυσικές (ταχείας ή βραδείας εξέλιξης) καταστροφές που προκαλούν εκτάσεις εκτάκτου ανάγκης σε ειρηνικές περιόδους. Για την επίτευξη του σκοπού  αυτού εκπονούνται σχέδια και προγράμματα πρόληψης, ανά κατηγορία κινδύνου. Στο άρθρο 12 του νόμου για την πολιτική προστασία καθορίζονται οι αρμοδιότητες του Νομάρχη (πλέον Περιφερειάρχη ή αρμοδίου Αντιπεριφερειάρχη), ο οποίος έχει, εκτός των άλλων,  την ευθύνη  εφαρμογής του ετήσιου εθνικού σχεδιασμού και την ευθύνη της διάθεσης και του συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων για την πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση και αποκατάσταση. Περαιτέρω, στο άρθρο 13 του ως άνω νόμου καθορίζονται οι αρμοδιότητες του Δημάρχου. Μεταξύ των άλλων, ίσως η πιο σημαντική κατά την άποψή μου, είναι η διατύπωση εισήγησης για το σχεδιασμό πολιτικής προστασίας του Δήμου. Χωρίς να θέλω να παραθέσω περαιτέρω νομικές λεπτομέρειες ο Άρειος Πάγος δέχθηκε αμετάκλητα ότι οι παράγοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να έχουν συντάξει σχέδιο πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασης των καταστροφών στη ζώνη ευθύνης τους και να έχουν την αναγκαία οργάνωση, μέσα και υποδομή για την εφαρμογή του. Το σχέδιο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι γενικό και αόριστο αντίθετα πρέπει να προβλέπει ασφαλείς χώρους συγκέντρωσης (και αυτοί δεν είναι μόνο η παραλία, αντίθετα μεγαλύτερη ασφάλεια παρέχουν εκκλησίες, σχολεία, γήπεδα, με την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν βρίσκονται μέσα σε δάσος).

Το σημαντικότερο όλων όμως σε αυτή την απόφαση και το οποίο πολύ εύστοχα παρουσίασε στην εμπεριστατωμένη εισήγηση του ο συνάδελφος Χριστόδουλος Δερδεμέζης στο συνέδριο της Ένωσης Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων «Περιβάλλον και Ποινικό Δίκαιο»  (τον οποίο και ευχαριστώ για τους γόνιμους προβληματισμούς που ανταλλάξαμε για το ζήτημα), είναι ότι παρόλο που στο νόμο γίνεται αναφορά σε νομικά πρόσωπα, το ανώτατο δικαστήριο της χώρας ερεύνησε σε ποιο φυσικό πρόσωπο είχε ανατεθεί η ευθύνη αυτή κατά την κρίσιμη στιγμή, και αποφάσισε ότι η ευθύνη είχε μετακυλιστεί στους κατηγορούμενους Δήμαρχο και Νομάρχη βάσει των στοιχείων της δικογραφίας. Έτσι στην υπόθεση της Ηλείας ο Άρειος Πάγος καταδίκασε τον τότε Δήμαρχο και Νομάρχη για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή, δεχόμενος ότι οι παραλείψεις τους συντέλεσαν στην επέλευση του αποτελέσματος.

Η δικαιοσύνη λοιπόν σε παρόμοια περίπτωση έχει καταδικάσει τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης για την μη ύπαρξη λεπτομερούς σχεδίου αντιμετώπισης και τη μη εφαρμογή του. Να επισημάνω ότι στην εν λόγω απόφαση προφανώς και δεν αναγνωρίστηκε έστω και πταίσμα στους θανόντες / θύματα γιατί ορθώς κρίθηκε ότι λειτούργησαν υπό καθεστώς πανικού χωρίς σωστή καθοδήγηση.

Πιστεύω ακράδαντα ότι και στην περίπτωση της φωτιάς στο Μάτι (αλλά και στις πλημμύρες στην Μάνδρα) θα εφαρμοστεί το νομολογιακό προηγούμενο και θα καταδικαστούν οι υπαίτιοι. Δεν θα πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε ότι το σύνταγμα έχει πλήθος διατάξεων που προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή, το παιδί και την οικογένεια, και το σύνολο της νομοθεσίας πρέπει να ερμηνεύεται υπό το φως αυτών.

Συμφωνώ ότι δεν πρέπει να γίνονται τηλεδικαστήρια και απόδοση ευθυνών από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, όμως ως νομικός και ως πολίτης δεν μπορώ άλλο να ανέχομαι τη συστηματική προσπάθεια που γίνεται για την αποφυγή των ευθυνών  και τη στοχοποίηση των θυμάτων. Το σχέδιο που έπρεπε να είχε συνταχθεί όφειλε να είναι λεπτομερές και να έχει λάβει υπόψη του την πραγματική κατάσταση του οικισμού (τυχόν αυθαίρετη δόμηση, μη προσβάσιμες παραλίες). Αυτή είναι η αλήθεια. Ο τρόπος ζωής μας φταίει για πολλά αλλά όχι για τα θύματα. Για αυτά φταίει η ανυπαρξία πολιτικής προστασίας. Εναποθέτω τις ελπίδες μου στην ελληνική δικαιοσύνη, η οποία είναι σίγουρο, ότι θα επιληφθεί και οι ευθύνες θα αποδοθούν. Την ύστατη στιγμή και μετά από τόσες καταστροφές (πλημμύρες στην Μάνδρα, φωτιά στο Μάτι) οι υπεύθυνοι φορείς, αντιλαμβανόμενοι έστω και αργά το φορτίο ευθύνης που φέρουν, καθώς τα δημόσια αξιώματα συνεπάγονται ευθύνη, ας συντάξουν σχέδια αντιμετώπισης καταστροφών σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και νομολογία για να μην θρηνήσουμε άλλα θύματα.

Κλείνοντας, θα πρότεινα από σεβασμό και μόνο στα νεκρά παιδιά, αθώα θύματα της φωτιάς, και κυρίως της ανικανότητας της κρατικής μηχανής να σταματήσει η επαίσχυντη απόδοση ευθυνών στον τρόπο ζωής και στην αυθαίρετη δόμηση. Η έλλειψη σχεδίου αντιμετώπισης καταστροφών είναι που  οδήγησε στην τραγωδία που βιώνει σήμερα η Ελλάδα, και κυρίως οι οικογένειες των θυμάτων είναι στις οποίες οφείλουμε συγγνώμη.

Πηγή:  lifo.gr  

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 30 Ιουλίου 2018 09:22

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση