Δευτέρα, 04 Δεκεμβρίου 2017 19:56

Τι φοβάται περισσότερο ο Νομπελίστας χημικός Ζαν-Πιερ Σοβάζ, και τι ελπίζει από τις νανομηχανές του;

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Σε αυτές τις μικροδιαστάσεις οι επιστήμονες παρατηρούν, ερευνούν αλλά και δημιουργούν έναν καινούργιο κόσμο. Αυτόν της νανοτεχνολογίας.

Ο Γάλλος Ζαν-Πιερ Σοβάζ είναι ένας από τους ανθρώπους αυτού του μικρόκοσμου. Ο ίδιος, μαζί με τους σερ Φρέιζερ Στόνταρτ και Μπέρναρντ Φέρινγκα, βραβεύτηκαν πέρσι με το Νόμπελ Χημείας.

Οι πρωτοποριακές έρευνές τους άνοιξαν νέους δρόμους στον τομέα της νανοτεχνολογίας, δημιουργώντας νανομηχανές ικανές να αναπαράγουν τις κινήσεις των έμβιων όντων. Οι λεγόμενες «μοριακές μηχανές» τους είναι σαν ένα τετράτροχο αυτοκινούμενο, που προς το παρόν μπορεί να κινηθεί. Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον;

 

Ο καθηγητής Ζαν-Πιερ Σοβάζ βρέθηκε στη χώρα μας, για να απαντήσει μεταξύ άλλων και σε αυτή την ερώτηση. Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, ομότιμος διευθυντής έρευνας στο Ινστιτούτο Επιστημών και Υπερ-μοριακής Επιστήμης και Μηχανικής και ήδη βραβευμένος με το αργυρό μετάλλιο CNRS (1988) και φυσικά πλέον με το Νόμπελ, μίλησε την προηγούμενη Τρίτη στο Μέγαρο Μουσικής με θέμα «Από τη χημική τοπολογία στις μοριακές μηχανές».

Επειδή όμως οι όροι αυτοί είναι αρκετά περίπλοκοι για να τους κατανοήσουμε χωρίς επεξήγηση, αλλά και ιδιαίτερα σημαντικοί για την ίδια μας τη ζωή για να μην τους καταλαβαίνουμε, εμείς συναντήσαμε από κοντά τον μεσιέ Σοβάζ, ώστε να τον ρωτήσουμε για όλα αυτά τα «μικροπερίεργα» της Σύγχρονης Χημείας, αλλά και τα «μεγαλοξεχωριστά» της καθημερινής ζωής.

• Η Σουηδική Ακαδημία, όταν σας έδωσε το Νόμπελ Χημείας, δήλωσε πως αυτό που κάνατε είναι ισάξιας σημασίας με τη δημιουργία ηλεκτρικού κινητήρα το 1830. Αν είναι έτσι, μπορούμε να κάνουμε λόγο για μια όχι βιομηχανική πλέον, αλλά «βιοχημική» ίσως επανάσταση;

Αν και ήταν αρκετοί αυτοί που, πριν από 15 χρόνια μάλιστα, μου έλεγαν πως ίσως και να μας προτείνουν για το βραβείο Νόμπελ, όταν αυτό έγινε τελικά πέρσι, πραγματικά εξεπλάγην. Συνήθως η Ακαδημία δίνει το Νόμπελ σε κάτι «χειροπιαστό».

Εμείς όμως δουλεύουμε στο πλέον βασικό και θεμελιακό επίπεδο: στην καρδιά της Σύγχρονης Χημείας. Δεν έχουμε δηλαδή να παρουσιάσουμε κάποια συγκεκριμένη κατασκευή ή ένα απτό εργαλείο ή εφαρμογή για τη Βιολογία ή την Ιατρική.

Από την άλλη, βέβαια, δεν θα αρνηθώ πως αυτό που παρουσιάσαμε ήταν κάτι νέο, καινούργιο και πρωτοποριακό. Ωστόσο ανάμεσα στην πρωτοπορία και την χρηστική εφαρμογή υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση. Και γι' αυτό εξεπλάγην... ευχάριστα φυσικά.

• Οσο για το μέλλον; Μπορούμε να μιλάμε για ακόμη μία επιστημονική επανάσταση;

Αυτό δεν μπορώ να το απαντήσω. Ως επιστήμονας, δεν μπορώ να πω ούτε «ναι» ούτε «όχι». Είναι άλλο να υπόσχεσαι το φεγγάρι και άλλο να κατορθώνεις να περπατάς πάνω του.

Το μέλλον των μοριακών μηχανών υπάρχει, αλλά δεν μπορώ να πω πότε θα είμαστε έτοιμοι να κατασκευάσουμε κάποια πραγματική χρηστική εφαρμογή αυτών. Προς το παρόν μιλάμε με θεμελιακούς επιστημονικούς όρους και μόνο.

• Για τι τάξεις μεγεθών μιλάμε;

Οι διαστάσεις μιας μοριακής μηχανής είναι της τάξης των 10_9 μέτρων. Αυτό που εμείς δημιουργήσαμε είναι ένας μοριακός μυς, που μπορεί να «τεντωθεί» και να «συρρικνωθεί» όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ανθρώπινους μυς. Οταν o μοριακός μυς είναι σε επιμήκυνση, τότε φτάνει τα 8 νανόμετρα, ενώ όταν βρίσκεται σε συστολή, φτάνει στα 6.

Για να μπορέσουμε να σχηματίσουμε μια εικόνα για το τι τάξη μεγέθους μιλάμε, η διαφορά μεταξύ ενός νανόμετρου με το μέτρο είναι σαν τη διαφορά ανάμεσα στα 30 εκατοστά και στην απόσταση Γης - Σελήνης. Σε τέτοιες διαστάσεις δουλεύει η νανοτεχνολογία και κατ' επέκταση τόσο «μεγάλες» είναι και οι μοριακές μηχανές. 

Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί ολόκληρη η συνέντευξη του Σοβάζ που παραχώρησε στην Νόρα Ράλλη και δημοσιεύτηκε στην ΕτΣ στις 2.12 με τον τίτλο" Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε Φρανκεστάιν" 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 04 Δεκεμβρίου 2017 20:12

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση