Είσοδος χρήστη   

Εγγραφή στο newsletter  

Επικοινωνία: stagona4u@gmail.com

Δευτέρα, 23 Ιανουαρίου 2017 16:55

Βιβλία που διαβάσαμε και μας άρεσαν, βιβλία που θα κυκλοφορήσουν οσονούπω

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Κάποτε ο Έκο είχε πει ότι " Όποιος δεν διαβάζει στα 70 του θα έχει ζήσει μια ζωή μόνο: τη δική του. Εκείνος που διαβάζει θα έχει ζήσει 5000 χρόνια. Θα είναι εκεί όταν ο Κάιν σκότωσε την Άβελ, όταν ο Ρέντσο παντρεύτηκε τη Λουτσία ("Οι Αρραβωνιασμένοι" του Μαντσόνι), όταν ο ποιητής Λεοπάρντι ατένιζε το άπειρο. Επειδή η ανάγνωση είναι μια αθανασία προς τα πίσω". Ήρθε κι έδεσε αυτή η σκέψη με ότι σαν αίσθημα είχε κατασταλάξει μέσα μου διαβάζοντας από μικρός και όχι μόνο λογοτεχνία.

 

Το ζήτημα είναι να σου αρέσει το διάβασμα, όχι μόνο γιατί αρκετές φορές είναι ωφέλιμο, αλλά γιατί από την παρακαμπτήριο βιώνεις εμπειρίες που ακόμα κι αν ήσουν ο Οδυσσέας δεν υπήρχε περίπτωση να τις ζήσεις σε όλη τη μικρή και φτωχή ζωή σου. Αυτή την εμπειρία πολλοί αναγνώστες τη θεωρούν πλούτο, ψυχικό πλούτο. Αν μάλιστα, πέρα από την ευχαρίστηση, η ανάγνωση σου προκαλεί σκέψεις κι αυτές συζητήσεις με άλλους, αν σε βοηθάει να δεις τον κόσμο και τον εαυτό σου και από άλλες γωνιές επιτρέποντας να φανταστείς τι άλλο πέρα από την τρέχουσα πραγματικότητά σου θα μπορούσε να υπάρξει, αν με λίγα λόγια μοιράζεσαι αυτόν τον πλούτο, τότε τι πιο επαναστατικό σ'αυτήν την σφαίρα; 

Η αλήθεια είναι ότι, από ότι λένε οι ειδικοί και οι αριθμοί των πωλήσεων, όλο και πιο λίγοι άνθρωποι διαβάζουν κάθε χρόνο έστω και ένα από τα χιλιάδες βιβλία που κυκλοφορούν καθημερινά σε όλον τον κόσμο, πέρα απ'αυτά που είναι απαραίτητα για τη δουλειά τους. Τέλος πάντων ζούμε την εποχή της τηλεόρασης και των κοινωνικών δικτύων, της απαξίωσης του σχολείου ως μήτρα παιδείας, των φτωχών συναντήσεων μέσα από την κατανάλωση και τα χόμπι, σε μια εξωστρεφή χώρα με πάμπολλες μέρες ηλιοφάνειας.  Όμως το διάβασμα, μιας και είναι αδύνατον να βρισκόμαστε σε ένα μεγάλο καφενείο με τύπους που ταιριάζουν οι αναζητήσεις μας, είναι ένας τρόπος να πέφτουμε σε αγκαλιές που μας ελκύουν, αναζητώντας νέους ορίζοντες. Γι'αυτό, από όλους εκείνους που θεωρούν ότι η ανάγνωση κάποιων βιβλίων είναι ένα από εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να κάνουν τον αναγνώστη και τον κόσμο του καλύτερο, σωστό δεν είναι να διαδίδουν τα βιβλία που τους άρεσαν; Με όποιο τρόπο μπορούν. 

Με αυτήν την θέση ως βάση θα γράψω δυο τρία λόγια για τα βιβλία που μου άρεσαν τους τελευταίους μήνες. 

"Περί λόγου, περί τέχνης και ζωής", του Τζορτζ Στάινερ (Παρίσι, 1929, από αυστριακούς γονείς εβραϊκής καταγωγής) εκδόσεις Πατάκη. Να πω κατ'αρχάς ότι θεωρώ τον Στάινερ έναν εξαιρετικό συγγραφέα, ευρυμαθή, οξυδερκή, εργατικό και γενναιόδωρο, με λίγα λόγια έναν από τους καλύτερους του 20ου αιώνα. Οι Αντιγόνες του είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει. Στο Περί λόγου..., περιλαμβάνονται είκοσι οχτώ δοκίμια, από τα πάνω από τα εκατόν τριάντα που έγραψε ο Στάινερ για το περιοδικό The New Yorker από τα τέλη της δεκαετίας του '60 έως τη δεκαετία του '80. Δοκίμια για τους Κάφκα, Μπόρχες, Μπέκετ, Μπρέχτ, Μπέρνχαρντ, Βιτγκεστάιν, Τσόμσκυ, Λεβί Στρος, για τον ιστορικό τέχνης και αρχικατάσκοπο Άντονυ Μπλαντ, για τα γκούλαγκ και τον Σολζενίτσιν. Προειδοποίηση: Για να το διασχίσεις, κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις για όλους αυτούς τους συγγραφείς αν δεν έχεις, θα δυσκολευτείς. Κι αν έχεις καλή γνώμη για τον υπαρκτό σοσιαλισμό θα δυσκολευτείς ακόμα πιο πολύ.  

"Η εξαίσια γυναίκα και τα ψάρια", του Ανδρέα Μήτσου ( Αμφιλοχία, 1950), εκδόσεις Καστανιώτη. Το βιβλίο αυτό βραβεύτηκε με το κρατικό βραβείο διηγήματος 2014. Αλλά δεν το διάβασα γι'αυτό το λόγο, αν και τα κρατικά βραβεία τα τελευταία χρόνια θεωρούνται από πολλούς αυξημένου κύρους. Το διάβασα εξ αιτίας του συγγραφέα. Στη δεκαετία του '90 στο ίδιο κτήριο με εναλλάξ βάρδιες λειτουργούσαν δύο σχολεία. Το 1ο Λύκειο Κερατσινίου στο οποίο ήμουν διορισμένος εγώ και το 4ο Γυμνάσιο Κερατσινίου, όπου ήταν διορισμένος ο Μήτσου. Δεν θυμάμαι πως ξεκίνησε, αλλά όποτε συναντιόμασταν χαιρετιόμασταν και καμιά φορά πιάναμε στο πόδι και μια ψιλοκουβέντα. Οι συναντήσεις αυτές μου άφησαν ένα όμορφο τοπίο. Ο Μήτσου έχει γράψει αρκετά μυθιστορήματα και αρκετά απ'αυτά έχουν βραβευτεί. Στο συγκεκριμένο οι ήρωες των διηγημάτων του, όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο, είναι άντρες επιρρεπείς στα θαύματα του έρωτα και ευάλωτοι στα τραύματά τους. Ο Μήτσου έχει έναν λοξό τρόπο να βλέπει τα πράματα, αλλά σερβίρει τις καλογραμμένες ιστορίες του με μια μαεστρία που τίποτα δεν σε ξενίζει, ακόμα και αν πρόκειται για κάτι ανοίκειο κι ακραίο. Εδώ  μία συνέντευξη του Μήτσου στην Λίνα Ρόκου που δημοσιεύτηκε με τον τίτλο "Οι βεβαιότητες είναι η ουσία του φασισμού". 

"Με μια χιλιάρα Καβασάκι", του Βαγγέλη Σιαφάκα (Γιάννενα, 1952), εκδόσεις Πόλις.  Αν είσαι πάνω από 50, αν έχεις κάποιες σχέσεις με την Ήπειρο και πιο συγκεκριμένα με τα Γιάννενα, αν υπήρξες Ρηγάς κι αν σπούδασες στην Ιταλία, τότε σε σχέση με αυτό το βιβλίο έχεις κάνει καρέ του άσσου. Όμως οι υποψήφιοι αναγνώστες καλό είναι να μην προκύψουν μόνο απ'αυτές τις κατηγορίες. Διότι ο δημοσιογράφος Σιαφάκας έγραψε καλά και τα 18 διηγήματά του, που δεν είναι πρωτοπρόσωπα ούτε αυτοβιογραφικά και για μας είχαν ουσία. Ο Σιαφάκας στήνει έναν κόσμο που σε πιάνει, γιατί το νιώθεις ότι είναι ζωντανός. Οι ήρωές του πείθει ότι έχουν ιστορία με εντάσεις κι άρα και ψυχές που μας πάνε λίγο παραπέρα από τα ρετάλια της μνήμης μας. Πατώντας σ'αυτήν και μ'ένα πλάγιο υπαινικτικό τρόπο παρουσίασης κατάφερε μερικές φορές να με συγκινήσει. Πέρα απ'αυτά, μας κουλάντρισε και ο ρυθμός του και η γλώσσα του, η πόζα του μας κέρδισε και η ατμόσφαιρα της δικτατορίας και της μεταπολίτευσης συνεισέφερε το όβολόν της στο δίσκο αυτών που έχουν κατακάτσει στις αναμνήσεις μας.

"Ο κρυφός πυρήνας των ερυθρών ταξιαρχιών", του Δημήτρη Μαμαλούκα (Αθήνα, 1968), εκδόσεις Κέδρος. Από τα καλύτερα ελληνικά αστυνομικά που έχω διαβάσει. Η ιστορία εξελίσσεται στην Ιταλία ( Ρώμη, Μιλάνο, Φλωρεντία, Μπολόνια) στα τέλη της δεκαετίας του '70, τα αποκαλούμενα μολυβένια χρόνια της ένοπλης αμφισβήτησης και στα τέλη της δεκαετίας του 2000, όπου όλα τότε πληρώνονται. Οι δυο ήρωες είναι ερασιτέχνες ντετέκτιβ, ο ένας μάλιστα Ελληνοϊταλός. Το σίγουρο είναι ότι το βιβλίο αυτό, παρόλο που έχει αρρυθμίες η καρδιά του, σε σέρνει από την μύτη και σου δημιουργεί μια ποικιλία συναισθημάτων, μιας και οι ήρωες δεν είναι τόσο μονόχορδοι όσο στα περισσότερα αστυνομικά, όπου τα στερεότυπα δίνουν και παίρνουν.  

"Αγνή" του Τζόνοθαν Φράνζεν ( Ιλινόι, 1959) το μεγαλύτερο από όλα (731 σελίδες), εκδόσεις Ψυχογιός, μετάφραση Γιώργος Ίκαρος Μπαμπασάκης. Του Φράνζεν είχαμε διαβάσει πριν χρόνια τις Διορθώσεις, ένα μυθιστόρημα που μας άρεσε πάρα πολύ. Γι'αυτό διαβάσαμε μετά και την Ελευθερία του, πολύ καλό κι αυτό, αλλά όχι σαν τις Διορθώσεις. Και η Αγνή, παρόλο το εξαιρετικό μοντάζ της και το ότι είναι και το πιο σύγχρονο, άλλοτε μας συνέπαιρνε με μικροδολώματα σασπένς κι άλλοτε η βασανιστική φλυαρία του μας έκανε και το βαριόμασταν. Το θέμα που απασχολεί τον Φράνζεν σ'αυτά τα βιβλία του είναι η οικογένεια. Εδώ, η κεντρική ηρωίδα, μια νεαρή φοιτήτρια που δοκιμάζει πράματα, γρήγορα συνειδητοποιεί ότι αν και στη ζωή της πορεύεται με το ένα πόδι εκτός συστήματος και με το άλλο εντός, εν τούτοις δεν πετάει. Ο Αντρεάς, ο δεύτερος ήρωας, είναι ένας ανατολικογερμανός, που η περιγραφή της ζωής του πριν και μετά την πτώση του τείχους είναι εκπληκτική. Ο Αντρέας συν τω χρόνω φτιάχνει μια διεθνή ομάδα και γίνεται κάτι σαν τον Τζούλιαν Ασάνζ με τα WiliLeaks του. Και τέλος μεγάλο ρόλο έχει κι ένα ζευγάρι δημοσιογράφων που ασκεί με τον καλό παλιό παραδοσιακό τρόπο τη δημοσιογραφία. Στην ουσία ο Φράνζεν ξεψαχνίζει τρεις δυσλειτουργικές οικογένειες με κρυφές πληγές που μπλέκονται τα χρόνια του Ίντερνετ.  Με έναν ευφυή τρόπο και με την ρέουσα αλλά πιο ανάλαφρη απ'ότι στις Διορθώσεις γραφή του, ακτινογραφεί το Ϊντερνετ αναδεικνύοντας τα κοινά στοιχεία του με τον υπαρκτό σοσιαλισμό. Σε όλα όμως τα επεισόδια, σε όλων τις πορείες των ηρώων του, ο Φράνζεν εντοπίζει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες. Έχοντας επαφή με την πραγματικότητα αντιλαμβάνεται το ολοφάνερο, ότι δηλαδή όλο και πιο πολλές γυναίκες παίζουν πια παντού και με όλα. Γυναίκες που υπάρχουν μέσα κι έξω από το σπίτι, μόνες τους, με φίλες και σε ζεύγη. Το "αλλά" που επιλέγει ο Φράνζεν, είναι κάτι που δεν είναι ορατό με την πρώτη ματιά και βρίσκεται σε κόντρα με την διάχυτη εικόνα. Κατά βάθος μας λέει ο συγγραφέας, οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς στις ανδρικές επιθυμίες από ότι αυτοί στις δικές τους. Δίχως να μας κάνει φανερό γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο αυτή την εποχή της σε μεγάλο βαθμό κατακτημένης ισότητας και αν κάτι τέτοιο τις βυθίζει ή τις ανυψώνει, όμως το καλό είναι ότι αυτή η κρυμμένη ανισότητα γίνεται αιτία τόσο μιας εξωτερικής όσο μιας εσωτερικής αναζήτησης, γίνεται αιτία συναντήσεων, συγκρούσεων και αποχαιρετισμών. Ίσως λοιπόν η πλήρης και ουσιαστική ισότητα να μην είναι κάτι το ανέφικτο και να είναι συμβατή με μια ευτυχία που θα αφορά και τα δύο φύλα. Να λοιπόν, ποιο μπορεί να είναι το ελπιδοφόρο μήνυμα αυτού του άνισου βιβλίου. 

"Η ώρα του αστεριού" της Κλαρίσε Λισπέκτορ (Ουκρανία, 1920 - Ρίο Ντε Τζανέιρο, 1997), εκδόσεις Αντίποδες, Το πιο μικρό, 99 σελίδες,το πιο δύσκολο και το πιο ψαγμένο. Η εβραϊκής καταγωγής Λισπέκτορ, όπως αναφέρει μια Έλεν Σίξου στο οπισθόφυλλο, θα ήταν ο Κάφκα αν ήταν γυναίκα, ο Ρεμπώ αν ήταν μητέρα και ζούσε 50 χρόνια, ο Χάιντεγκερ αν είχε καταφέρει να πάψει να είναι Γερμανός. Γράφοντας η Λισπέκτορ για μια γυναίκα αόρατη όχι μόνο στα μάτια των γύρων της αλλά και στα δικά της, καταφέρνει να σε κάνει να αισθανθείς ταυτόχρονα τη φτώχια και τη μιζέρια της ζωή σου αλλά και τον παράπλευρο πλούτο της. Κι αυτό το πετυχαίνει μέσω της Νοντερστίνα, ένα πλάσμα που η ζωή της όλη λες και είναι ένας διαλογισμός πάνω στο τίποτα. Μια γυναίκα που τον περισσότερο καιρό είχε εν αγνοία της το κενό που πληρεί τις ψυχές των αγίων και που ασυναίσθητα χανόταν μέχρι ανυπαρξίας στο πλήθος. Γίνεται ένα βιβλίο να είναι ένας σιωπηλός ψαλμός, ένα κύκνειο άσμα στο θάνατο; Αν μπορεί να προκύψει κάτι τέτοιο, η ώρα του αστεριού είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα. 

Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί το άρθρο της Τίνας Μανδηλαρά που με τον τίτλο "Όλα τα καλά βιβλία για να περάσει κι αυτός ο χειμώνας", δημοσιεύτηκε στις 23.1 στη lifo. 

Κι  εδώ  θα σας εμφανιστεί ένα άρθρο του Γιώργου Σταματόπουλου που με τον τίτλο "Εναλλακτικά βιβλία του 2016" δημοσιεύτηκε στην ΕτΣ στις 9.1.17

Το πιο ωραίο απ'όλα; Αν διαβάσατε τελευταία κάποιο βιβλίο που σας συνεπήρε να το παρουσιάσετε, έστω και στα σχόλια της Σταγόνας. 

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 16 Απριλίου 2017 10:13
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση