Δευτέρα, 18 Ιουλίου 2016 07:18

Ζούμε μια ζωή σε... πολλά σύμπαντα, του Ηλία Μαγκλίνη

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Είδα πρώτη φορά τον Μαξ Τέγκμαρκ σε ένα ελκυστικό ντοκιμαντέρ του BBC, «Παράλληλοι κόσμοι, παράλληλες ζωές». Θέμα του, η προσπάθεια του τραγουδοποιού Μαρκ Εβερετ να κατανοήσει τον νεκρό πατέρα του, μια παραγνωρισμένη ιδιοφυΐα της φυσικής, τον Χιου Εβερετ. Σε μια απόπειρα να καταλάβει τι είχε μέσα στο κεφάλι του ο εσωστρεφής πατέρας του, ο Μαρκ συναντά τον φημισμένο Σουηδό φυσικό –που κάνει καριέρα στην Αμερική – Μαξ Τέγκμαρκ.

 

Για τον τελευταίο, ο Χιου Εβερετ ήταν ένας μύθος και στο ντοκιμαντέρ τον βλέπουμε να συγκινείται που γνωρίζει τον γιο του ινδάλματός του και να προσπαθεί να του εξηγήσει τι εννοούσε ο πατέρας του όταν μιλούσε για «πολλούς κόσμους» και γιατί τη δεκαετία του ’50, η φυσική κοινότητα τον απομόνωσε. Σήμερα όμως, σε μια εποχή κατά την οποία η κβαντοφυσική κερδίζει έδαφος, οι ιδέες του (πρόωρα χαμένου) Χιου Εβερετ χαίρουν πλέον εκτίμησης.


Τι έλεγε όμως ο Χιου Εβερετ; Οτι κάθε φορά που αποφασίζουμε ανάμεσα σε δύο επιλογές, π.χ., να πάμε βόλτα ή να μείνουμε σπίτι, το σύμπαν χωρίζεται στα δύο και, κατά κάποιον τρόπο, ο ένας μας εαυτός μένει σπίτι, ενώ σε ένα άλλο σύμπαν βγαίνει έξω. Αυτή είναι και η μεταφορά της παραδοξότητας που επικρατεί στον μικρόκοσμο των μικροσωματιδίων (των κβάντων) στον δικό μας μακρόκοσμο. Απλώς, οι αισθήσεις μας δεν επαρκούν για να μπορέσουμε να το αντιληφθούμε. Για τον Τέγκμαρκ, ο Χιου Εβερετ ήταν ένα είδος «Κοπέρνικου και Γαλιλαίου», πολύ πιο μπροστά από την εποχή του.

Επιστημονική φαντασία;

Καλώς ήρθατε, λοιπόν, στον εξωφρενικό κόσμο της φυσικής των πολλαπλών συμπάντων, ένας από τους γνωστότερους εκπροσώπους της οποίας είναι ο Μαξ Τέγκμαρκ. Πρόσφατα είδαμε στα ελληνικά να κυκλοφορεί ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά του βιβλία, ιδανικό δείγμα εκλαϊκευμένης επιστήμης, το «Μαθηματικό σύμπαν μας». Με αυτή την ευκαιρία επικοινωνήσαμε διαδικτυακά με τον Σουηδό φυσικό. Οταν του τονίσαμε πως αυτές οι θεωρίες «βγαίνουν» στα μαθηματικά αλλά δεν αποδεικνύονται πειραματικά στο εργαστήριο, μας απάντησε πως και η θεωρία της Σχετικότητας στην αρχή ήταν απλώς αυτό: μια θεωρία στα χαρτιά (την οποία ελάχιστοι πίστεψαν). Προέβλεπε θεωρητικά την ύπαρξη των μαύρων τρυπών (τις οποίες αμφισβητούσε και ο ίδιος ο Αϊνστάιν), στην πορεία όμως, επαληθεύτηκαν όλα – και συνεχίζουν να επαληθεύονται, όπως πολύ πρόσφατα, με τον εντοπισμό των βαρυτικών κυμάτων.

Πόσο διχασμένη όμως είναι η διεθνής κοινότητα των φυσικών απέναντι στις θεωρίες των παράλληλων συμπάντων; «Πέρασε η εποχή που πολλοί φυσικοί θεωρούσαν όλο αυτό επιστημονική φαντασία», μου γράφει ο Μαξ Τέγκμαρκ. «Ακόμα και όσοι διαφωνούν, το προσεγγίζουν ως ένα αξιοσέβαστο επιστημονικό ζήτημα προς συζήτηση σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια».

Στον Μαξ Τέγκμαρκ αρέσει η ιδέα ότι «η πραγματικότητα είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι νομίζουμε. Εάν στ’ αλήθεια έχω κάποια alter ego σε παράλληλα σύμπαντα, νιώθω λιγότερο πιεσμένος και δεν χρειάζεται να σκέφτομαι συνέχεια αν κάνω τις σωστές επιλογές».

Στο «Μαθηματικό σύμπαν μας», ο Τέγκμαρκ εξηγεί λεπτομερώς τα τέσσερα επίπεδα των παράλληλων συμπάντων που είναι και οι ευρύτερα σχετικές αποδεκτές ιδέες στον χώρο. Κατά τον Τέγκμαρκ, «και τα τέσσερα βρίσκονται “εκεί έξω”». Τα πρώτα δύο επίπεδα βρίσκονται μάλιστα εντός του τρισδιάστατου χώρου που γνωρίζουμε (αλλά απελπιστικά μακριά). Το τρίτο επίπεδο βρίσκεται σε μια άλλη διάσταση (στον λεγόμενο Χώρο Χίλμπερτ), σε μια κβαντική συνθήκη, ενώ το τέταρτο βρίσκεται «κάπου αλλού, στην πλατωνική σφαίρα των μαθηματικών δομών».

Το «Μαθηματικό σύμπαν μας» είναι όντως ένα γοητευτικό ταξίδι στο αίνιγμα που ορίζουμε ως «πραγματικότητα». Αλλά όχι μόνον. «Ηθελα με αυτό το βιβλίο να μοιραστώ όχι μόνον συναρπαστικές ιδέες γύρω από τη φύση», λέει ο Μαξ Τέγκμαρκ, αλλά και τη σαγήνη του να είναι κάποιος φυσικός. Εάν αυτό εμπνέει κάποια παιδιά να γίνουν επιστήμονες, τότε το βιβλίο εκπλήρωσε τον στόχο του».

​​Το βιβλίο «Το μαθηματικό σύμπαν μας» (σελ. 620) του Max Tegmark κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τραυλός σε μετάφραση Νίκου Αποστολόπουλου και επιστημονική επιμέλεια του φυσικού-κοσμολόγου Κώστα Κλεΐδη.

Πηγή:  Καθημερινή

Εδώ  μια σύντομη παρουσιάση του βιβλίου " Το μαθηματικό σύμπαν μας" από τον συγγραφέα Γιώργο Καρουζάκη.

Κι  εδώ  το βίντεο (42'),παραγωγής 2012, του Curiosity Network από το Discovery Channel. Σ'αυτό ο διάσημος ηθοποιός Morgan Freeman φιλοξενεί μία ομάδα σύγχρονων κορυφαίων θεωρητικών φυσικών, και όλοι μαζί μας ξεναγούν στα πεδία των εναλλακτικών πραγματικοτήτων από καθαρά επιστημονική και ελάχιστα φιλοσοφική σκοπιά.

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 19 Ιουλίου 2016 07:06

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση