Δευτέρα, 11 Απριλίου 2016 20:37

Τέσσερις χρυσοί κανόνες για τη διαρκή εγκεφαλική ανανέωση

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

⒈ Συστηματική φυσική άσκηση: Η συχνή -τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα- και συστηματική σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας σωματική άσκηση βελτιώνει εντυπωσιακά τις σωματικές και διανοητικές μας επιδόσεις. Αυτό συμβαίνει επειδή η άσκηση του σώματος αυξάνει τη συγκέντρωση του BDNF, ενός ενδογενούς νευροτροφικού παράγοντα του εγκεφάλου που ενισχύει την ανάπτυξη, την επικοινωνία και συνεπώς την επιβίωση των νευρώνων.

 

⒉ Οι σωστές διατροφικές συνήθειες: Ποιες τροφές συμβάλλουν στη βέλτιστη λειτουργία του εγκεφάλου και ποιες, αντίθετα, τον «ρίχνουν» ή τον αποδιοργανώνουν; Η απάντηση είναι ταυτόχρονα αρκετά απλή και εξαιρετικά περίπλοκη: οι τροφές που βλάπτουν την καλή λειτουργία του εγκεφάλου είναι αυτές που συνήθως θεωρούμε πιο εύγευστες. Τα κεκορεσμένα λίπη, για παράδειγμα, αν και ιδιαίτερα δελεαστικά από γευστικής απόψεως, επιβαρύνουν την καλή λειτουργία του εγκεφάλου και μακροπρόθεσμα τον βλάπτουν, όπως εξάλλου και το υπόλοιπο σώμα μας. Τα λίπη, ωστόσο, δεν είναι όλα βλαπτικά και επικίνδυνα, αφού μεγάλο μέρος των κυττάρων και των δομών του εγκεφάλου αποτελείται από αυτά! Πολλές παθήσεις και διαταραχές του εγκεφάλου (νόσος Αλτσχάιμερ, κατάθλιψη, διάφορες ανεπάρκειες της νοητικής λειτουργίας) συνδέονται με τα χαμηλά επίπεδα συγκέντρωσης αυτής της κατηγορίας λιπαρών οξέων στον εγκέφαλο.

Επομένως, είναι απαραίτητο να υπάρχουν στη δίαιτά μας (όχι όμως καθημερινά) ορισμένα λίπη και ειδικότερα τα λεγόμενα «ωμέγα-3 λιπαρά οξέα», που βρίσκονται σε σχετική αφθονία στα ψάρια και τους ξηρούς καρπούς.

⒊ Ουσίες για εγκεφαλικό ντόπινγκ: Τα διάφορα φυσικά και τεχνητά διεγερτικά είναι ουσίες οι οποίες αυξάνουν υπερβολικά τους καρδιακούς ρυθμούς, την αρτηριακή πίεση και την κυκλοφορία του αίματος, αλλά και τα επίπεδα ενέργειας του οργανισμού, με αποτέλεσμα να εντείνουν ή, σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις, να απορρυθμίζουν τις εγκεφαλικές λειτουργίες.

Η καφεΐνη, για παράδειγμα, αποτελεί αναμφίβολα την πιο διαδεδομένη ψυχοδραστική ουσία στον κόσμο. Διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα και βελτιώνει σημαντικά τα επίπεδα προσοχής και εγρήγορσης, προσφέροντάς μας μια αίσθηση ευεξίας και διέγερσης.

Σε υπερβολικές δόσεις όμως μπορεί να προκαλέσει μεγάλο άγχος, πανικό ή και νεοπλασίες.

Η κοκαΐνη και οι αμφεταμίνες είναι πολύ πιο επικίνδυνες διεγερτικές ουσίες που, ενώ δρουν στον εγκέφαλό μας με εντελώς διαφορετικούς νευροχημικούς μηχανισμούς, επιφέρουν παρόμοια αποτελέσματα.

Μόλις φτάσουν στον εγκέφαλο, προκαλούν ένα ισχυρό κύμα ευφορίας και ευχάριστης υπερδιέγερσης, που δημιουργείται από την απελευθέρωση σε μεγάλη ποσότητα των λεγόμενων «νευροδιαβιβαστών του αισθήματος ευφορίας», δηλαδή της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης.

Τίποτα το εγγενώς αρνητικό, εκτός από μια «μικρή» λεπτομέρεια: όταν καταναλώνονται συστηματικά και σε μεγάλες ποσότητες, δημιουργούν στον χρήστη εξάρτηση και σύνδρομο στέρησης.

⒋ Μουσική και διαλογισμός: Η μουσική είναι ένα εξαιρετικό φυσικό διεγερτικό για το σύνολο σχεδόν του εγκεφάλου μας. Η εκτέλεση ή η ακρόαση ενός μουσικού έργου διεγείρει, εκτός από τις εξειδικευμένες περιοχές του ακουστικού φλοιού, και πολλές άλλες περιοχές του εγκεφάλου μας. Εχει αποδειχθεί ότι διαφορετικές περιοχές του ακουστικού φλοιού αναλύουν παράλληλα τα διάφορα χαρακτηριστικά της μουσικής: την ένταση, τον τόνο, τον ρυθμό και τη μελωδία.

Η επίδραση της μουσικής πάνω στον εγκέφαλο, ωστόσο, υπερβαίνει το άκουσμα κάποιων μεμονωμένων ήχων. Η μουσική ενεργοποιεί επίσης στον εγκέφαλό μας τα κέντρα της απόλαυσης και ταυτόχρονα καταστέλλει τη δραστηριότητα των εγκεφαλικών κέντρων που παράγουν τα αρνητικά αισθήματα. Ετσι, όταν αφεθούμε στη μουσική που αγαπάμε, λησμονούμε τα καθημερινά άγχη και τους φόβους μας και ο εγκέφαλός μας βιώνει μια ανείπωτη ευδαιμονία, που μόνο θετική επίδραση έχει στη συνολική λειτουργία του.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε το βασικό διανοητικό ερέθισμα που κινητοποιεί σε μέγιστο βαθμό τον εγκέφαλο κάθε μορφωμένου ανθρώπου: το διάβασμα και τη βαθιά επιρροή που μας ασκούν οι ιδέες που διαβάζουμε. Από πλήθος ερευνών επιβεβαιώνεται ότι η συστηματική άσκηση στην αφηρημένη σκέψη και στον αναστοχαστικό διαλογισμό ανανεώνουν σημαντικά τις εγκεφαλικές μας ικανότητες και μας μαθαίνουν να βλέπουμε τον κόσμο διαφορετικό απ’ ό,τι φαίνεται.

Το παραπάνω άρθρο είναι μέρος ενός άρθρου του Σπύρου Μανουσέλη που δημοσιεύτηκε στην ΕτΣ το Σάββατο 9.4 με τον τίτλο "Νους υγιής εν εγκεφάλω υγιεί". Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστεί όλο το άρθρο. 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 11 Απριλίου 2016 20:46

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση