Κυριακή, 27 Μαρτίου 2016 13:18

Δυο συνεντεύξεις κι ένα διήμερο συμπόσιο - 2 και 3 Απριλίου - για τον μαρξιστή φιλόσοφο Λουίς Αλτουσέρ

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Οι εκδόσεις «Εκτός Γραμμής», έχουν αναλάβει, μεταξύ άλλων, το μέγα εγχείρημα να εκδώσουν, σε νέες μεταφράσεις το σύνολο σχεδόν του έργου του Αλτουσέρ.                                                                                                                          Στο πλαίσιο αυτό, οργανώνουν το διήμερο συμπόσιο «(Ξανα)διαβάζοντας τον Αλτουσέρ σήμερα» στις 2 και 3 Απριλίου. Με την ευκαιρία, μιλήσαμε με τον Παναγιώτη Σωτήρηδρ φιλοσοφίας, έναν από τους ανθρώπους που έχουν ασχοληθεί συστηματικά με τον Αλτουσέρ (συγγραφέα της μελέτης Κομμουνισμός και φιλοσοφία. Η θεωρητική περιπέτεια του Λουί Αλτουσέρ) και τον μεταφραστή της σειράς των έργων του Αλτουσέρ στις εκδόσεις «Εκτός Γραμμής», Τάσο Μπέτζελο.

 

 

Πατώντας  εδώ  θα σας εμφανιστούν οι δύο συνεντεύξεις που δημοσιεύτηκαν στην Αυγή στις 26.3.16 υπό τον τίτλο " (Ξανά) Διαβάζοντας τον Αλτουσέρ σήμερα". 

 

Ακολουθεί μια σύντομη αναφορά στον βίο του Λουίς Αλτουσέρ και αναλυτικά το πρόγραμμα του διήμερου αφιερώματος που θα διεξαχθεί στο Αμφιθέατρο Παπαρρηγοπούλου στο κτήριο της Νομικής.  

 

Πληροφορίες από τη βικιπαίδεια

Ο Αλτουσέρ γεννήθηκε στο Μπιρμαντρίς (Birmandreis) της Αλγερίας. Ο πατέρας του ήταν διευθυντής τράπεζας. Η οικογένεια αργότερα μετακόμισε στη Μασσαλία και στη Λυών. Υπήρξε καλός μαθητής στα χρόνια αυτά και κατάφερε τον Ιούλιο του 1939 να εισαχθεί στην École normale supérieure (ENS) στο Παρίσι. Στα χρόνια αυτά ο Αλτουσέρ ήταν φανατικός καθολικός και μέλος της θρησκευτικής οργάνωσης Action Catholique (Καθολική Δράση). Αμέσως μετά την κήρυξη του πολέμου με τη Γερμανία θα επιστρατευτεί. Θα σταλεί στη γερμανία σε στρατόπεδο εργασίας στο Σλέσβιχ (Stalag Schleswig). Με τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου θα αφεθεί ελεύθερος και θα επανέλθει στη σχολή του και στις σπουδές στη φιλοσοφία. Εντούτοις, ο πόλεμος και η κράτησή του στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης θα του προκαλέσουν ψυχολογικά προβλήματα που θα τον ταλαιπωρήσουν ως το τέλος της ζωής του. Το 1948 ολοκληρώνει τις σπουδές του.  Την περίοδο αυτή απομακρύνεται από τον καθολικισμό και ξεκινά η στράτευσή του στο κομμουνιστικό κίνημα και το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας (ΚΚΓ). Το 1949 γνωρίζει τη μετέπειτα σύζυγό του Ελέν Ριτμάν Λεγκοτιέν, Γαλλολιθουανή εβραϊκής καταγωγής.

Το1968 διοργανώνει στην ENS μαζί με τον Ετιέν Μπαλιμπάρ και άλλους Μαρξιστές τα Μαθήματα Φιλοσοφίας για επιστήμονες τα οποία όμως διακόπτονται από την εξέγερση του Γαλλικού Μάη. Αρχικά ο Αλτουσέρ κράτησε επιφυλάξεις για τις εξελίξεις, αλλά γρήγορα εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για αυτές καθώς και για την επιρροή τους στη Φιλοσοφία. Μάλιστα χαρακτήρισε το Μάη ως Μαζική Ιδεολογική Εξέγερση. Το 1970 συγγράφει το περίφημο έργο του Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, ασκεί κριτική στο βολονταρισμό της Δύσης και διατυπώνει τη θεωρία πως η Πάλη των τάξεων και η ύπαρξή τους αποτελούν το ίδιο πράγμα. Τέλος παρουσιάζει τους Ιδεολογικούς μηχανισμούς που χρησιμοποιεί το κράτος για να μετατρέπει τους ανθρώπους σε υποκείμενα πρακτικής αναπαραγωγής της κυρίαρχης Ιδεολογίας. Η ψυχολογική κατάσταση του Λουί Αλτουσέρ, που έπασχε από Μανιοκαταθλιπτική ψύχωση, το 1980 επιδεινώθηκε ραγδαία. Στις 16 Νοέμβρη θα στραγγαλίσει τη γυναίκα του, χωρίς να έχει συνείδηση της πράξης του. Αμέσως μετά το γεγονός αυτό εισάγεται σε νοσοκομείο. Κρίθηκε δικαστικά ακαταλόγιστος. Έκτοτε πέρασε μεγάλα χρονικά διαστήματα σε ψυχιατρεία, ενώ η ψυχική του κατάρρευση τον εμπόδισε να συνεχίσει το έργο του. Πεθαίνει στις 22 Οκτώβρη του 1990 από καρδιακό επεισόδιο. Το έργο του αναγνωρίστηκε κατά κύριο λόγο μετά θάνατον.

Βιβλία του μεταφρασμένα στα Ελληνικά

  • (1978) Θέσεις, εκδόσεις Θεμέλιο 
  • (1978) Γιὰ τὸν Μάρξ, εκδόσεις Γράμματα
  • (1978) Απάντηση στον Τζων Λιούις, εκδόσεις Θεμέλιο
  • (1980) Τι πρέπει ν' αλλάξει στο κομμουνιστικό κόμμα, εκδόσεις Αγώνας Αθήνα
  • (1980) Για την κρίση του μαρξισμού, εκδόσεις Αγώνας 
  • (1983) Συζήτηση για το κράτος, (Συλλογικό έργο - ΑλτουσέρΜπαλιμπάρΠουλαντζάς, Εντελμάν), εκδόσεις Αγώνας
  • (1983) Στοιχεία αυτοκριτικής, εκδόσεις Πολύτυπο
  • (1992) Το μέλλον διαρκεί πολύ, (Αυτοβιογραφία), εκδόσεις Πολίτης
  • (2003) Να διαβάσουμε το Κεφάλαιο, (Συλλογικό έργο - L.AlthusserE.Balibar, R. Establet, P.MachereyJ.Ranciere), εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα
  • (2005) Μοντεσκιέ: Πολιτική και Ιστορία, εκδόσεις Πλέθρον
  • (2009) Για την Πολιτιστική Επανάσταση, εκδόσεις Εκτός Γραμμής
  • (2015) Για το κοινωνικό συμβόλαιο, εκδόσεις Νήσος
  • (2015) Για τον Μαρξ, εκδόσεις Εκτός Γραμμής.

 

Το πρόγραμμα του διήμερου συμπόσιου

 

(Ξανα)διαβάζοντας τον Αλτουσέρ σήμερα: Πολιτική, φιλοσοφία, μαρξισμός

Παλιό κτίριο Νομικής (Αμφ. Παπαρρηγοπούλου)

ΣΑΒΒΑΤΟ 2 ΑΠΡΙΛΗ

10:30-13:00: Ο Αλτουσέρ και οι σύγχρονοί του: Λακάν, Φουκώ, Ντελέζ, Ντερριντά. Συζητούν: Κύρκος Δοξιάδης, Δήμος Έξαρχος, Δάνης Κουμασίδης, Γιώργος Νικολαΐδης, Χρήστος Σίμος, Παναγιώτης Σωτήρης.

13:30-15:15: Η επιστημολογία του Αλτουσέρ. Τάσος Κυπριανίδης, Η ανυπόστατη χάραξη στην επιστημολογία του Αλτουσέρ. Θέμης Μπόκαρης, Η επικράτεια των επιστημολογικών όρων στη συγκρότηση των φυσικών επιστημών. Τέλης Τύμπας, Διαβάζοντας εγχειρίδια για ατμομηχανές και θερμοδυναμικά αξιώματα με δάσκαλο τον Αλτουσέρ.

16:30-18:30: Αλτουσέρ και ιδεολογία. Αντώνης Βαρσάμης, Ο Μισέλ Πεσέ και η μαρξιστική θεωρία της ιδεολογίας. Ειρήνη Γαϊτάνου, Μια αιρετική συνάντηση: Λούκατς και Αλτουσέρ. Τάσος Μπέτζελος, Ιδεολογία: Εγκλήσεις και αντεγκλήσεις. Δέσποινα Παρασκευά-Βελουδογιάννη, Το αλτουσεριανό υποκείμενο, ο Φουκώ και η Μπάτλερ.

19:00-21:30: Για τον Μαρξ 50 χρόνια μετά: Ξαναγυρνώντας στη «στιγμή Αλτουσέρ».Στάθης Κουβελάκης, Το φιλοσοφικό στιλ των γαλλικών '60s. Γιάννης Μηλιός, Αποκρυπτογραφώντας την έννοια του συσχετισμού δύναμης στον Μαρξ. Παναγιώτης Σωτήρης, Η «στιγμή Αλτουσέρ» στην πολιτική και τη θεωρία. Γιώργος Φουρτούνης, Η αναγκαία και αδύνατη «τελική ανάλυση».

ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΑΠΡΙΛΗ

10:30-12:30Το συλλογικό θεωρητικό εγχείρημα: Ο Αλτουσέρ και οι συνοδοιπόροι του.Βίκυ Ιακώβου, Η κριτική του Ρανσιέρ. Μια απαραίτητη πατροκτονία; Μιχάλης Μπαρτσίδης, Μπαλιμπάρ: Πιστός συνοδοιπόρος, ριζικός αναθεμελιωτής. Τάσος Μπέτζελος, Μεταξύ Λεκούρ και Μασερέ: προς έναν σπινοζικό υπερυλισμό; Σπύρος Σακελλαρόπουλος, Ο διάλογος Αλτουσέρ - Πουλαντζά πάνω στη θεωρία του κράτους.

13:00-15:00: «Να διαβάσουμε το Κεφάλαιο». Χρήστος Βαλλιάνος, Το θεωρητικό καθεστώς των οικονομικών νόμων του Κεφαλαίου. Ηλίας Ιωακείμογλου, Η θεωρία ως πεδίο μάχης και το Κεφάλαιο. Γιάννης Μηλιός, Το Κεφάλαιο ως «μεταβολή αντικειμένου, θεωρίας και μεθόδου». Δημήτρης Παπαφωτίου, Ρανσιέρ - Μπεττελέμ: Αξιακή θεωρία και καπιταλιστική δομή στο Κεφάλαιο.

16:15-18:30: Αναζητώντας μια φιλοσοφία για το μαρξισμόΜελέτης Λάμπρου, Αλτουσέρ - Μακιαβέλλι. Χρήστος Νάτσης, Ο Αλτουσέρ, ο Λούκατς και το επικό θέατρο. Άρης Στυλιανού, Η παρέκβαση μέσω Σπινόζα. Παναγιώτης Σωτήρης, Νέα πρακτική της φιλοσοφίας -- νέα πρακτική του κομμουνισμού. Γιώργος Φαράκλας, Προβλήματα της κριτικής του Έγελου από τον Αλτουσέρ και τον Μασερέ.

19:00-21:30: Ο Αλτουσέρ και η πολιτική. Δημήτρης Δημούλης, Ο Αλτουσέρ για τη δημοκρατία (μέσω μιας κριτικής στην Ουέντυ Μπράουν). Γιώργος Καλαμπόκας, Η παρέμβαση του Αλτουσέρ ως πολιτικό εγχείρημα στη θεωρία. Δημήτρης Μπελαντής, Τα όρια της πολιτικής παρέμβασης του Αλτουσέρ στο Κ.Κ. του 20ού αιώνα. Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος, «Οι άνθρωποι, το συγκεκριμένο -- οι τάξεις, το αφηρημένο». Αλέξανδρος Χρύσης, Και πάλι για τη δικτατορία του προλεταριάτου.

 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 28 Μαρτίου 2016 08:02

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση